ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 39 (2.39)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಏಷಾ ತೇಽಭಿಹಿತಾ ಸಾಙ್ಖ್ಯೇ ಬುದ್ಧಿರ್ಯೋಗೇ ತ್ವಿಮಾಂ ಶೃಣು
ಬುದ್‍ಧ್ಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಯಯಾ ಪಾರ್ಥ ಕರ್ಮಬನ್ಧಂ ಪ್ರಹಾಸ್ಯಸಿ
॥ 2.39 ॥
eṣā te'bhihitā sāṅkhye buddhiryoge tvimāṃ śṛṇu
buddhyā yukto yayā pārtha karmabandhaṃ prahāsyasi
ಅನುವಾದ
"ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಾಂಖ್ಯದ (ಆತ್ಮವಿವೇಕದ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಈಗ ಯೋಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳು — ಯಾವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ನೀನು ಕರ್ಮದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವೆಯೋ ಅದನ್ನು."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ — ಗೀತೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ. ಇಲ್ಲಿ "ಸಾಂಖ್ಯ" ಮತ್ತು "ಯೋಗ" ಎರಡು ದಾರ್ಶನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲ, ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು:
- ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: Sāṅkhya = paramārtha-vastu-viveka — ಪರಮ ಸತ್ಯದ ವಿವೇಕ; ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಶೋಕ-ಮೋಹಗಳಂಥ ಸಂಸಾರದೋಷಗಳ ನೇರ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. Yoga = ಆ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಉಪಾಯ — ನಿಃಸಂಗನಾಗಿ, ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈಶ್ವರನ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಕರ್ಮಯೋಗ, ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಯೋಗ. ಈ ಯೋಗಬುದ್ಧಿಯಿಂದ — ಈಶ್ವರನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ — ಕರ್ಮಬಂಧನ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
- ರಾಮಾನುಜರು: Sāṅkhya = ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲ್ಪಡುವ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವ; 2.12–2.30 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. Yoga = ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನರೂಪವಾದ ಕರ್ಮದ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬುದ್ಧಿಯೋಗ — "dūreṇa hy avaraṃ karma buddhi-yogāt" (2.49) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಧ್ವರು: ವ್ಯಾಸಸ್ಮೃತಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ — ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ವಿಜ್ಞಾನ = ಸಾಂಖ್ಯ; ಯೋಗ = ಉಪಾಯ.
"Karma-bandha" — ಕರ್ಮದ ಬಂಧನ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕರ್ಮವೂ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಫಲ ಹೊಸ ಕರ್ಮಕ್ಕೂ ಹೊಸ ಜನ್ಮಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ — ಇದೇ ಬಂಧನ. ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಬಂಧನವಾಗದಂಥ ಒಂದು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
AI-assisted draft translation — under review.