ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 47 (2.47)

ನಾಲ್ಕು ಸೂತ್ರಗಳು, ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ:

1. Karmaṇy evādhikāras te — ನಿನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ.
2. Mā phaleṣu kadācana — ಫಲದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
3. Mā karma-phala-hetur bhūḥ — ಫಲವನ್ನು ಕರ್ಮದ ಪ್ರೇರಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡ.
4. Mā te saṅgo 'stv akarmaṇi — ಆದರೆ ಕರ್ಮ ಬಿಡುವುದರಲ್ಲೂ ಅಂಟು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ.

"Adhikāra" — ಅಧಿಕಾರದ ಅರ್ಥ. ಅಧಿಕಾರ ಎಂದರೆ — ನಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರ, ನಿನ್ನ ಹೊಣೆ, ಎಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದೆಯೋ ಅದು. ಕರ್ಮ ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ; ಫಲ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ (ದೇಶ, ಕಾಲ, ಇತರ ಜನರು, ಪ್ರಕೃತಿ). ಆದ್ದರಿಂದ ಫಲದ ಮೇಲೆ "ಅಧಿಕಾರ" ಸಾಧಿಸುವುದು — ವ್ಯರ್ಥ ಚಿಂತೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ.

ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ — ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗ. ಜನರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೊನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ: mā te saṅgo 'stv akarmaṇi — "ಕರ್ಮ ಮಾಡದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಅಂಟು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ". ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: ಫಲ ಬೇಡವಾದರೆ "ದುಃಖರೂಪವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಲಿ?" — ಎಂಬಂಥ ಅಕರ್ಮದಲ್ಲಿ (ಕರ್ಮ ಮಾಡದಿರುವುದರಲ್ಲಿ) ಪ್ರೀತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಜುನನಿಗಾಗಿ: ಅವನು "ಫಲ (ರಾಜ್ಯ) ಬೇಡ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದನು (1.32). ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಫಲದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಬಿಡು — ಕರ್ಮವನ್ನಲ್ಲ.

ಮೂರು ಟೀಕೆಗಳು, ಮೂರು ಒತ್ತುಗಳು:

• ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: "ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ಅಧಿಕಾರ — ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಲ್ಲ" (ಅಂದರೆ ಅರ್ಜುನನಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಈಗ ಕರ್ಮಯೋಗ). ಫಲದ ತೃಷ್ಣೆ ಯಾವ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಇರಬಾರದು; ಫಲತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ (ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ರಾಮಾನುಜರು: ಮುಮುಕ್ಷುವಿನ ಅಧಿಕಾರ ಕೇವಲ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಫಲಗಳಲ್ಲಲ್ಲ — ಏಕೆಂದರೆ ಫಲಸಹಿತ ಕರ್ಮ ಬಂಧನ, ಮತ್ತು ಫಲರಹಿತವಾದ, ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನಾರೂಪವಾದ ಕರ್ಮ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಜೊತೆಗೆ — ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ಕರ್ತೃವೆಂದೂ ತಿಳಿಯಬೇಡ; ಕರ್ತೃತ್ವ ಗುಣಗಳಿಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಸರ್ವೇಶ್ವರನಿಗೂ ಅಧೀನ.
• ಮಧ್ವರು: "Te" (ನಿನ್ನ) ಎಂಬುದು ಉಪಲಕ್ಷಣ — ನಿನ್ನಂಥ ಜ್ಞಾನಿಗೂ ಫಲಕಾಮನೆಯಿಂದ ಕರ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವಾದರೆ, ಇತರರ ಮಾತೇನು? ಅಂದರೆ ಈ ಸೂತ್ರ ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ.