ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 53 (2.53)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಶ್ರುತಿವಿಪ್ರತಿಪನ್ನಾ ತೇ ಯದಾ ಸ್ಥಾಸ್ಯತಿ ನಿಶ್ಚಲಾ
ಸಮಾಧಾವಚಲಾ ಬುದ್ಧಿಸ್ತದಾ ಯೋಗಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ
॥ 2.53 ॥
śrutivipratipannā te yadā sthāsyati niścalā
samādhāvacalā buddhistadā yogamavāpsyasi
ಅನುವಾದ
"ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲೆದಾಡಿದ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ (ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ) ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ಆಗ ನೀನು ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ನಿಶ್ಚಲ ಮತ್ತು ಅಚಲ — ಎರಡು ಪದಗಳೇಕೆ? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: ನಿಶ್ಚಲ — ವಿಕ್ಷೇಪ (ಅಲೆದಾಟ) ಮತ್ತು ಚಂಚಲತೆಯಿಲ್ಲದ್ದು; ಅಚಲ — ವಿಕಲ್ಪದಿಂದಲೂ (ಸಂದೇಹದಿಂದಲೂ) ರಹಿತವಾದದ್ದು. ಅಂದರೆ ಬುದ್ಧಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಅಲೆಯಬಾರದು, ಸಂದೇಹದಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡಬಾರದು.
"Samādhi" — ಇಲ್ಲಿ ಏನು? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: samādhīyate cittam asminn iti samādhiḥ ātmā — ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಆತ್ಮ; ಅಂದರೆ ಬುದ್ಧಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಬೇಕು.
ರಾಮಾನುಜರು — ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಕ್ರಮ. ರಾಮಾನುಜರು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ → ಕರ್ಮಯೋಗ → ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆ → ಯೋಗ (ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ, ಆತ್ಮದರ್ಶನ). ಅಸಂಗವಾದ (ಆಸಕ್ತಿರಹಿತವಾದ) ಕರ್ಮದ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ವಿಜಾತೀಯವಾದ, ನಿತ್ಯವಾದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಬುದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗುತ್ತದೆ — ಆಗ "ಯೋಗ" ಅಂದರೆ ಆತ್ಮದರ್ಶನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ "ಯೋಗ"ದ ಅರ್ಥ: ಶಂಕರರು — viveka-prajñā, samādhi; ರಾಮಾನುಜರು — ātmāvalokana (ಆತ್ಮದ ದರ್ಶನ). ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಒಂದು ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಕೇವಲ ವಿಧಾನವಲ್ಲ.
AI-assisted draft translation — under review.