ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 53 (2.53)

നിശ്ചലം, അചലം — എന്തിനു രണ്ടു വാക്കുകൾ? ശങ്കരാചാര്യർ: നിശ്ചലം — വിക്ഷേപത്തിൽനിന്നും (അലച്ചിലിൽനിന്നും) ചഞ്ചലതയിൽനിന്നും മുക്തം; അചലം — വികല്പത്തിൽനിന്നും (സംശയത്തിൽനിന്നും) മുക്തം. അതായത് ബുദ്ധി അങ്ങുമിങ്ങും അലയുകയുമില്ല, സംശയത്തിൽ ആടുകയുമില്ല.

"Samādhi" — ഇവിടെ എന്ത്? ശങ്കരാചാര്യർ: samādhīyate cittam asminn iti samādhiḥ ātmā — ചിത്തം ഏതിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതു ആത്മാവ്; അതായത് ബുദ്ധി ആത്മാവിൽ സ്ഥിരമാകുക.

രാമാനുജർ — ജ്ഞാനത്തിന്റെയും കർമ്മത്തിന്റെയും ക്രമം. രാമാനുജർ ഒരു വ്യക്തമായ ക്രമം നൽകുന്നു: ശാസ്ത്രജന്യമായ ആത്മജ്ഞാനം → കർമ്മയോഗം → സ്ഥിതപ്രജ്ഞത എന്ന ജ്ഞാനനിഷ്ഠ → യോഗം (ആത്മാവലോകനം, ആത്മദർശനം). അസംഗമായ (ആസക്തിയില്ലാത്ത) കർമ്മാനുഷ്ഠാനത്താൽ നിർമ്മലമായ മനസ്സിൽ, എല്ലാറ്റിൽനിന്നും വിജാതീയവും നിത്യവും സൂക്ഷ്മവുമായ തത്ത്വത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച ബുദ്ധി നിശ്ചലമാകുന്നു — അപ്പോൾ "യോഗം" അതായത് ആത്മദർശനം ലഭിക്കുന്നു.

ഇവിടെ "യോഗ"ത്തിന്റെ അർത്ഥം: ശങ്കരൻ — viveka-prajñā, samādhi; രാമാനുജർ — ātmāvalokana (ആത്മദർശനം). അതായത് ഇവിടെ യോഗം ഒരു പ്രാപ്തിയാണ്, വെറും വിധിയല്ല.