श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക

ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 52 (2.52)

മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്

യദാ തേ മോഹകലിലം ബുദ്ധിര്വ്യതിതരിഷ്യതി
തദാ ഗന്താസി നിര്വേദം ശ്രോതവ്യസ്യ ശ്രുതസ്യ ച
॥ 2.52 ॥

yadā te mohakalilaṃ buddhirvyatitariṣyati
tadā gantāsi nirvedaṃ śrotavyasya śrutasya ca

പരിഭാഷ

"നിന്റെ ബുദ്ധി മോഹത്തിന്റെ ചതുപ്പ് കടക്കുമ്പോൾ, നീ കേട്ടുകഴിഞ്ഞതും ഇനി കേൾക്കാനുള്ളതുമായ — ആ എല്ലാ (ഫലവചനങ്ങളോടും) നിനക്കു വൈരാഗ്യം ഉണ്ടാകും."

ഭാവാർത്ഥം

"Moha-kalila" — മോഹത്തിന്റെ ചതുപ്പ്. Kalila — അഴുക്ക്, ചതുപ്പ്, കുരുക്ക്. ശങ്കരാചാര്യർ: അവിവേകരൂപമായ കാലുഷ്യം — ആത്മാനാത്മവിവേകത്തെ കലക്കി മനസ്സിനെ വിഷയങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്ന അവിവേകമെന്ന മാലിന്യം.

"Nirveda" — വൈരാഗ്യം. മോഹം നീങ്ങുമ്പോൾ എന്തു സംഭവിക്കുന്നു? Nirveda — വൈരാഗ്യം, ഉദാസീനത. എന്തിനോട്?

  • ശങ്കരാചാര്യർ: Śrotavya (കേൾക്കേണ്ടത്), śruta (കേട്ടത്) — അപ്പോൾ കേൾക്കേണ്ടതും കേട്ടതുമെല്ലാം നിഷ്ഫലമായി തോന്നുന്നു.
  • രാമാനുജർ: മുമ്പ് "ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടവ" എന്നു പറഞ്ഞ ഫലങ്ങളോടും, ഇനി കേൾക്കാനിരിക്കുന്ന ഫലങ്ങളോടും — സ്വയംതന്നെ വൈരാഗ്യം ഉണ്ടാകും.

അതായത് ബുദ്ധി തെളിയുമ്പോൾ ഫലവാഗ്ദാനങ്ങളുടെ "പൂക്കൾപോലെയുള്ള വാക്ക്" (2.42) ആകർഷിക്കുന്നില്ല.

സഹജമായ വൈരാഗ്യം. രാമാനുജരുടെ svayam eva — "സ്വയംതന്നെ" — എന്ന പദം പ്രധാനമാണ്: വൈരാഗ്യം നിർബന്ധിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നതല്ല; തിരിച്ചറിവ് തെളിയുമ്പോൾ അതു സ്വാഭാവികമായി വരുന്നു.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക ✉ തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിക്കുക