ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 70 (2.70)

ಸಮುದ್ರದ ಉಪಮೆ. ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ — ಸಮುದ್ರ ಉಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಬತ್ತುತ್ತವೆ — ಸಮುದ್ರ ಬತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು āpūryamāṇa — ಸದಾ ತುಂಬಿರುವಂಥದ್ದು — ಮತ್ತು acala-pratiṣṭha — ತನ್ನ ಮರ್ಯಾದೆಯಲ್ಲಿ ಅಚಲ.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: ನೀರು ಸಮುದ್ರವನ್ನು svātma-stham avikriyam eva santam — ವಿಕಾರವಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಿಟ್ಟು — ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷಯಗಳು ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೂ ಬಯಕೆಗಳು ಯಾವ ಪುರುಷನನ್ನು avikurvantaḥ — ವಿಕಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡದೆ — ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ātmany eva pralīyante, na svātma-vaśaṃ kurvanti — ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ, ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ — ಅವನು śāntiṃ mokṣam — ಶಾಂತಿಯನ್ನು, ಅಂದರೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು — ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮಾನುಜರು — ಬಂದರೂ, ಬಾರದಿದ್ದರೂ. ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು: ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಲೀ ಅಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಲೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಶೇಷ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಎದುರು ಬರಲಿ ಬಾರದಿರಲಿ — svātmāvalokana-tṛptyā — ತನ್ನ ಆತ್ಮದರ್ಶನದ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಯಾರು ವಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನೇ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮಧುಸೂದನರು: ವಿಷಯಗಳು prārabdha-karma-vaśāt — ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮದ ಕಾರಣದಿಂದ — avarjanīyatayā — ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಲಾರವು.