ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 8 (2.8)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಅರ್ಜುನಃ
ನ ಹಿ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ಮಮಾಪನುದ್ಯಾದ್
ಯಚ್ಛೋಕಮುಚ್ಛೋಷಣಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮ್
ಅವಾಪ್ಯ ಭೂಮಾವಸಪತ್ನಮೃದ್ಧಂ
ರಾಜ್ಯಂ ಸುರಾಣಾಮಪಿ ಚಾಽಽಧಿಪತ್ಯಮ್
॥ 2.8 ॥
na hi prapaśyāmi mamāpanudyād
yacchokamucchoṣaṇamindriyāṇām
avāpya bhūmāvasapatnamṛddhaṃ
rājyaṃ surāṇāmapi cā''dhipatyam
ಅನುವಾದ
"ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಶತ್ರುರಹಿತವಾದ, ಸಮೃದ್ಧವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ, ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಪಡೆದರೂ — ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಶೋಕವನ್ನು ದೂರಮಾಡಬಲ್ಲ ಯಾವ ಉಪಾಯವೂ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭಗಳೂ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ. ಅರ್ಜುನನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಾಹ್ಯ ಲಾಭವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ — ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಷ್ಕಂಟಕವಾದ, ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಆಧಿಪತ್ಯ. ಮತ್ತು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ನನ್ನ ಶೋಕವನ್ನು ದೂರಮಾಡದು. ಇದು ಒಂದು ಆಳವಾದ ಅನುಭೂತಿ: ಒಳಗಿನ ದುಃಖ ಹೊರಗಿನ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
"Ucchoṣaṇam indriyāṇām" — ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುವಂಥದ್ದು. ಅರ್ಜುನನ ಶೋಕ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು "ಒಣಗಿಸುತ್ತಿದೆ" — 1.29 ಶ್ಲೋಕದ "ಬಾಯಿ ಒಣಗುವುದು" ಎಂಬುದರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ. ಮಧುಸೂದನರು: sarvadā santāpa-karam — ಸದಾ ಸಂತಾಪವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂಥದ್ದು.
ಪ್ರತಿಬಿಂಬ — ಗೀತೆಯ ಉತ್ತರವೂ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಬಾಹ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರವೂ ಬಾಹ್ಯ ಲಾಭದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ — ಅದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಧುಸೂದನರ ಸಂಕೇತ: ಮಧುಸೂದನರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ನಾರದ ಪ್ರಸಂಗದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ (2.7 ಶ್ಲೋಕದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ) — ಶೋಕವನ್ನು ದಾಟುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
AI-assisted draft translation — under review.