ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Karma Sannyasa Yogaಅಧ್ಯಾಯ 5, ಶ್ಲೋಕ 23 (5.23)

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು — "ಮರಣದವರೆಗೆ ನಂಬಬೇಡ". prāk … śarīra-vimokṣaṇāt ā maraṇāt — ಮರಣದವರೆಗೆ; ಏಕೆ? Avaśyaṃbhāvi hi kāma-krodhodbhavo vegaḥ ananta-nimittavān hi saḥ iti yāvat maraṇaṃ tāvat na viśrambhaṇīyaḥ — ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧದ ವೇಗ ಅನಂತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ (ಇನ್ನು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು) ಇಡಬೇಡ. ಅವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವರ್ಣನೆ:

• ಕಾಮ: iṣṭe viṣaye śrūyamāṇe smaryamāṇe vā anubhūte sukha-hetau yā gardhiḥ tṛṣṇā — ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ, ಕೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ನೆನಪಾದಾಗ ಸುಖಕಾರಕ ವಿಷಯದ ಹಂಬಲ.
• ಕ್ರೋಧ: pratikūleṣu duḥkha-hetuṣu … yo dveṣaḥ — ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ, ದುಃಖಕಾರಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವೇಷ.
• ದೇಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಕಾಮದ ವೇಗ — romāñcana-prahṛṣṭa-netra-vadanādi-liṅgaḥ (ರೋಮಾಂಚನ, ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅರಳಿದ ಮುಖ); ಕ್ರೋಧದ ವೇಗ — gātra-prakampa-prasveda-saṃdaṣṭoṣṭha-puṭa-rakta-netrādi-liṅgaḥ (ನಡುಗುವ ದೇಹ, ಬೆವರು, ಕಚ್ಚಿದ ತುಟಿಗಳು, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು).

ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು. Śarīra-vimokṣaṇāt prāg iha eva sādhanānuṣṭhāna-daśāyām eva ātmānubhava-prītyā kāma-krodhodbhavaṃ vegaṃ soḍhuṃ niroddhuṃ yaḥ śaknoti — ಸಾಧನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ, ಆತ್ಮಾನುಭವದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆವೇಗವನ್ನು ತಡೆಯಬಲ್ಲವನು; sa yuktaḥ ātmānubhavāya arhaḥ — ಅವನು ಆತ್ಮಾನುಭವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ; ಮರಣದ ನಂತರ ātmānubhava-sukhaḥ saṃpatsyate.

ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಶಂಕರರು — ಜೀವನವಿಡೀ ಎಚ್ಚರ (ಶತ್ರು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಮರಳಬಹುದು); ರಾಮಾನುಜರು — ಆತ್ಮಾನುಭವದ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಆವೇಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ.