ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)ಅಧ್ಯಾಯ 6, ಶ್ಲೋಕ 8 (6.8)

"ಜ್ಞಾನ" ಮತ್ತು "ವಿಜ್ಞಾನ" — ಎರಡು ಮಟ್ಟಗಳು.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. Jñānaṃ śāstrokta-padārthānāṃ parijñānam, vijñānaṃ tu śāstrato jñātānāṃ tathaiva svānubhava-karaṇam — ಜ್ಞಾನ = ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಷಯಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ; ವಿಜ್ಞಾನ = ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇವುಗಳಿಂದ tṛptaḥ saṃjātālaṃ-pratyayaḥ — "ಸಾಕು, ಇಷ್ಟೇ ಸಾಕು" ಎಂಬ ಭಾವ ಹುಟ್ಟಿದವನು; kūṭasthaḥ aprakampyaḥ — ಅಲುಗಾಡಿಸಲಾಗದವನು.

ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು. Ātma-svarūpa-viṣayeṇa jñānena tasya ca prakṛti-visajātīyākāra-viṣayeṇa vijñānena — ಜ್ಞಾನ = ಆತ್ಮದ ಸ್ವರೂಪದ್ದು; ವಿಜ್ಞಾನ = ಆತ್ಮವು ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಜಾತಿಯದು ಎಂಬುದರದು. Kūṭasthaḥ — devādy-avasthāsu anuvartamānaḥ sarva-sādhāraṇa-jñānaikākārātmani sthitaḥ — ದೇವ, ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವ, ಜ್ಞಾನೈಕಾಕಾರವಾದ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು. ಮತ್ತು sama-loṣṭāśma-kāñcanaḥ — prakṛti-vivikta-svarūpa-niṣṭhatayā prākṛta-vastu-viśeṣeṣu bhogyatvābhāvāt — ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತ ವಸ್ತುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಭೋಗಯೋಗ್ಯವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಣ್ಣೂ ಚಿನ್ನವೂ sama-prayojana — ಒಂದೇ. ಅಂತಹ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ātmāvalokana-rūpa-yogābhyāsārhaḥ — ಆತ್ಮದರ್ಶನದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ.

ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ವಿಜ್ಞಾನ — ಶಂಕರರು: ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನುಭವ; ರಾಮಾನುಜರು: ಆತ್ಮವು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವೆಂಬ ಬೋಧ. ರಾಮಾನುಜರಿಗೆ 6.8 "ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಯೋಗ್ಯತೆ"ಯನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.