ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)ಅಧ್ಯಾಯ 6, ಶ್ಲೋಕ 9 (6.9)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಸುಹೃನ್ಮಿತ್ರಾರ್ಯುದಾಸೀನಮಧ್ಯಸ್ಥದ್ವೇಷ್ಯಬನ್ಧುಷು
ಸಾಧುಷ್ವಪಿ ಚ ಪಾಪೇಷು ಸಮಬುದ್ಧಿರ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ
॥ 6.9 ॥
suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu
sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate
ಅನುವಾದ
"ಸುಹೃದ, ಮಿತ್ರ, ಶತ್ರು, ಉದಾಸೀನ, ಮಧ್ಯಸ್ಥ, ದ್ವೇಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ — ಮತ್ತು ಸಾಧುಗಳಲ್ಲೂ, ಪಾಪಿಗಳಲ್ಲೂ — ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ಸಮವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವನು (ಯೋಗಿ) ಶ್ರೇಷ್ಠ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು — ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಸಮಾಸ. Suhṛt ity-ādi ślokārdham ekaṃ padam — ಮೊದಲ ಸಾಲು ಒಂದೇ ಪದ (ಸಮಾಸ). ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು: suhṛt — pratyupakāram anapekṣya upakartā (ಪ್ರತಿಫಲ ಬಯಸದೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವನು); mitraṃ snehavān; ariḥ śatruḥ; udāsīnaḥ na kasyacit pakṣaṃ bhajate (ಯಾರ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸದವನು); madhyasthaḥ yo viruddhayoḥ ubhayoḥ hitaiṣī (ಇಬ್ಬರು ವಿರೋಧಿಗಳಿಬ್ಬರ ಹಿತೈಷಿ); dveṣyaḥ ātmanaḥ apriyaḥ; bandhuḥ saṃbandhī; sādhuṣu śāstrānuvartiṣu … pāpeṣu pratiṣiddha-kāriṣu. ಸಮಬುದ್ಧಿ = kaḥ kiṃ-karmā ity avyāpṛta-buddhiḥ — "ಯಾರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು. ಪಾಠಭೇದ: viśiṣyate ಬದಲಿಗೆ vimucyate ಎಂದೂ ಇದೆ ಎಂದು ಶಂಕರರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು — ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ. Suhṛdaḥ — ವಯಸ್ಸನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಹಿತೈಷಿಗಳು; mitrāṇi — ಸಮವಯಸ್ಕ ಹಿತೈಷಿಗಳು; arayaḥ nimittataḥ anartha-icchavaḥ — ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಡುಕನ್ನು ಬಯಸುವವರು; janmata eva ubhaya-rahitā madhyasthāḥ (ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಮಿತ್ರರೂ ಅಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳೂ ಅಲ್ಲ); janmata eva aniṣṭecchavo dveṣyāḥ; janmata eva hitaiṣiṇo bandhavaḥ. ಸಮತೆಯ ಕಾರಣ: ātmaika-prayojanatayā … prayojanābhāvād virodhābhāvāc ca — ಆತ್ಮವೊಂದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವರೆಲ್ಲರಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಇಲ್ಲ, ವಿರೋಧವೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಬುದ್ಧಿ yogābhyāsārhatve viśiṣyate — ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಯೋಗ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ.
AI-assisted draft translation — under review.