श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)అధ్యాయం 6, శ్లోకం 9 (6.9)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

సుహృన్మిత్రార్యుదాసీనమధ్యస్థద్వేష్యబన్ధుషు
సాధుష్వపి చ పాపేషు సమబుద్ధిర్విశిష్యతే
॥ 6.9 ॥

suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu
sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate

అనువాదం

"సుహృత్తు, మిత్రుడు, శత్రువు, ఉదాసీనుడు, మధ్యస్థుడు, ద్వేష్యుడు, బంధువు — సాధువులలోనూ, పాపులలోనూ — ఎవరి బుద్ధి సమంగా ఉందో, అతడు (యోగి) శ్రేష్ఠుడు."

భావార్థం

శంకరాచార్యులు — ఒక పొడవైన సమాసం. Suhṛt ity-ādi ślokārdham ekaṃ padam — మొదటి పంక్తి అంతా ఒకే పదం (సమాసం). నిర్వచనాలు: suhṛt — pratyupakāram anapekṣya upakartā (ప్రతిఫలం ఆశించకుండా ఉపకారం చేసేవాడు); mitraṃ snehavān; ariḥ śatruḥ; udāsīnaḥ na kasyacit pakṣaṃ bhajate (ఎవరి పక్షమూ వహించనివాడు); madhyasthaḥ yo viruddhayoḥ ubhayoḥ hitaiṣī (ఇద్దరు విరోధులకూ హితం కోరేవాడు); dveṣyaḥ ātmanaḥ apriyaḥ; bandhuḥ saṃbandhī; sādhuṣu śāstrānuvartiṣu … pāpeṣu pratiṣiddha-kāriṣu. సమబుద్ధి = kaḥ kiṃ-karmā ity avyāpṛta-buddhiḥ — "ఎవరు ఏమి చేస్తారు" అనే దానిపై బుద్ధి చిక్కుకోకపోవడం. పాఠభేదం: viśiṣyate కు బదులుగా vimucyate కూడా కనిపిస్తుందని శంకరులు చెబుతారు.

ఆచార్య రామానుజులు — సంబంధాల సూక్ష్మ నిర్వచనం. Suhṛdaḥ — వయస్సును పట్టించుకోకుండా హితం కోరేవారు; mitrāṇi — సమవయస్కులైన హితైషులు; arayaḥ nimittataḥ anartha-icchavaḥ — ఏదో కారణం వల్ల కీడు కోరేవారు; janmata eva ubhaya-rahitā madhyasthāḥ (పుట్టుకతోనే మిత్రులూ కారు, శత్రువులూ కారు); janmata eva aniṣṭecchavo dveṣyāḥ; janmata eva hitaiṣiṇo bandhavaḥ. సమత్వానికి కారణం: ātmaika-prayojanatayā … prayojanābhāvād virodhābhāvāc ca — ఆత్మయే ఏకైక ప్రయోజనం కావడం వల్ల వీరందరితో ఏ ప్రయోజనమూ లేదు, ఏ విరోధమూ లేదు; అందువల్ల సమబుద్ధి yogābhyāsārhatve viśiṣyate — యోగాభ్యాస అర్హతలో విశేషమైనది.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి