ഭഗവദ്ഗീത · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)അദ്ധ്യായം 6, ശ്ലോകം 8 (6.8)

"ജ്ഞാന"വും "വിജ്ഞാന"വും — രണ്ട് തലങ്ങൾ.

ശങ്കരാചാര്യർ. Jñānaṃ śāstrokta-padārthānāṃ parijñānam, vijñānaṃ tu śāstrato jñātānāṃ tathaiva svānubhava-karaṇam — ജ്ഞാനം = ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളുടെ ഗ്രഹണം; വിജ്ഞാനം = അവയെ സ്വന്തം അനുഭവത്തിൽ ഇറക്കൽ. ഇവയാൽ tṛptaḥ saṃjātālaṃ-pratyayaḥ — "മതി, ഇത്രയും പോരും" എന്ന ഭാവം ഉണർന്നവൻ; kūṭasthaḥ aprakampyaḥ — ഇളക്കാനാവാത്തവൻ.

ആചാര്യ രാമാനുജൻ. Ātma-svarūpa-viṣayeṇa jñānena tasya ca prakṛti-visajātīyākāra-viṣayeṇa vijñānena — ജ്ഞാനം = ആത്മാവിന്റെ സ്വരൂപത്തെക്കുറിച്ചുള്ളത്; വിജ്ഞാനം = ആത്മാവ് പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ഭിന്നജാതീയമാണ് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ളത്. Kūṭasthaḥ — devādy-avasthāsu anuvartamānaḥ sarva-sādhāraṇa-jñānaikākārātmani sthitaḥ — ദേവൻ, മനുഷ്യൻ മുതലായ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും ഒരുപോലെ നിലകൊള്ളുന്ന, ജ്ഞാനൈകാകാരമായ ആത്മാവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവൻ. sama-loṣṭāśma-kāñcanaḥ — prakṛti-vivikta-svarūpa-niṣṭhatayā prākṛta-vastu-viśeṣeṣu bhogyatvābhāvāt — പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് വേറിട്ട സ്വരൂപത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാൽ പ്രാകൃതവസ്തുക്കൾ അവന് ഭോഗയോഗ്യമായി തോന്നുന്നില്ല, അതിനാൽ മണ്ണും സ്വർണ്ണവും sama-prayojana — ഒരുപോലെ. അത്തരം കർമ്മയോഗി ātmāvalokana-rūpa-yogābhyāsārhaḥ — ആത്മദർശനത്തിന്റെ അഭ്യാസത്തിന് യോഗ്യനാണ്.

വ്യത്യാസം: വിജ്ഞാനം — ശങ്കരൻ: ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിന്റെ അനുഭവം; രാമാനുജൻ: ആത്മാവ് പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ഭിന്നമാണെന്ന ബോധം. രാമാനുജന് 6.8 "അഭ്യാസം തുടങ്ങാനുള്ള യോഗ്യത"യും വ്യക്തമാക്കുന്നു.