ഭഗവദ്ഗീത · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)അദ്ധ്യായം 6, ശ്ലോകം 7 (6.7)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
ജിതാത്മനഃ പ്രശാന്തസ്യ പരമാത്മാ സമാഹിതഃ
ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖേഷു തഥാ മാനാപമാനയോഃ
॥ 6.7 ॥
jitātmanaḥ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāpamānayoḥ
പരിഭാഷ
"മനസ്സിനെ ജയിച്ചവനും പ്രശാന്തനുമായവന് ശീതോഷ്ണങ്ങളിലും സുഖദുഃഖങ്ങളിലും മാനാപമാനങ്ങളിലും പരമാത്മാവ് സമാഹിതനായി (സ്ഥിരമായി പ്രകടമായി) നിലകൊള്ളുന്നു."
ഭാവാർത്ഥം
"Paramātmā samāhitaḥ" — രണ്ട് വായനകൾ.
ശങ്കരാചാര്യർ. Jitātmanaḥ … praśāntasya prasannāntaḥkaraṇasya sataḥ saṃnyāsinaḥ paramātmā samāhitaḥ sākṣād ātma-bhāvena vartate — ജിതാത്മാവും പ്രസന്നചിത്തനുമായ സന്ന്യാസിക്ക് പരമാത്മാവ് സാക്ഷാൽ തന്റെ ആത്മാവായി വർത്തിക്കുന്നു. അവൻ എല്ലാ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിലും samaḥ syāt — സമനായിരിക്കണം. ഇവിടെ mānāpamānayoḥ = pūjā-paribhavayoḥ — പൂജയും തിരസ്കാരവും.
ആചാര്യ രാമാനുജൻ — "paramātmā" ഇവിടെ ജീവാത്മാവ്. Jita-manasaḥ vikāra-rahita-manasaḥ praśāntasya manasi paramātmā samāhitaḥ samyag āhitaḥ — വികാരരഹിതവും ശാന്തവുമായ മനസ്സിൽ "പരമാത്മാവ്" നന്നായി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാപനം: svarūpeṇa avasthitaḥ pratyag-ātmā atra paramātmā ity ucyate — ഇവിടെ "പരമാത്മാവ്" എന്നതിന്റെ അർത്ഥം തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രത്യഗാത്മാവ് (ജീവൻ) ആണ്, കാരണം tasya eva prakṛtatvāt — പ്രകരണം അതിന്റേതാണ്, കൂടാതെ pūrva-pūrvāvasthāpekṣayā paramātmatvāt — മുൻ അവസ്ഥകളെ അപേക്ഷിച്ച് അത് "പരം" ആണ്. വികല്പം: ātmā paraṃ samāhita iti vā — "ആത്മാവ് പൂർണ്ണമായി സമാഹിതം" — "പരം" എന്നതിനെ ക്രിയാവിശേഷണമായും വായിക്കാം.
വ്യത്യാസം (ദാർശനികം): ശങ്കരൻ — ജീവനും പരമാത്മാവും ഒന്ന്, അതിനാൽ "പരമാത്മാവ്" നേരിട്ട്; രാമാനുജൻ — പ്രകരണം ആത്മദർശനത്തിന്റേതാണ്, അതിനാൽ ഇവിടെ "പരമാത്മാവ്" = ശുദ്ധമായ ജീവാത്മാവ് (ഈശ്വരനല്ല).
AI-assisted draft translation — under review.