ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Akshara Brahma Yogaಅಧ್ಯಾಯ 8, ಶ್ಲೋಕ 21 (8.21)

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. Tam eva akṣara-saṃjñakam avyaktaṃ bhāvam āhuḥ paramāṃ … gatim — ಅಕ್ಷರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅದೇ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಪರಮ ಗತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; tat dhāma sthānaṃ paramaṃ … mama viṣṇoḥ paramaṃ padam ity arthaḥ — ಅದು ವಿಷ್ಣುವಾದ ನನ್ನ ಪರಮ ಪದ.

ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು — "dhāma"ದ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳು. Paramagati-śabda-nirdiṣṭaḥ akṣaraḥ prakṛti-saṃsarga-viyukta-svarūpeṇa avasthita ātmā — ಇಲ್ಲಿ "ಪರಮ ಗತಿ" ಎಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮ (8.13ರ "ಪರಮ ಗತಿ"); ಪ್ರಮಾಣ 12.3, 15.16. Tad mama paramaṃ dhāma paramaṃ niyamana-sthānam — ನನ್ನ ಪರಮ ನಿಯಮನಸ್ಥಾನ (ನಾನು ಶಾಸನ ಮಾಡುವುದು): ಅಚೇತನ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೊದಲನೆಯದು, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಜೀವಪ್ರಕೃತಿ ಎರಡನೆಯದು, ಮತ್ತು mukta-svarūpaṃ paramaṃ niyamana-sthānam — ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ ಮೂರನೆಯದು, ಪರಮ. ಪರ್ಯಾಯ: prakāśa-vācī dhāma-śabdaḥ … aparicchinna-jñāna-rūpatayā mukta-svarūpaṃ paraṃ dhāma — ಧಾಮ = ಪ್ರಕಾಶ, ಅಂದರೆ ಅಸೀಮ ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ. ಮತ್ತು ಮುಂದೆ: jñāninaḥ prāpyaṃ tu tasmād atyanta-vibhaktam — ಜ್ಞಾನಿಯ ಪ್ರಾಪ್ಯ (ಭಗವಂತ) ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇರೆ (8.22).

ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಶಂಕರರು — ಅಕ್ಷರ = ಪರಬ್ರಹ್ಮ = ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದ; ರಾಮಾನುಜರು — ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ = ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ (ಕೈವಲ್ಯ), ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯ ಗುರಿ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂದೆ, ಪರಮಪುರುಷ (8.22).