ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Raja Vidya Raja Guhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 9, ಶ್ಲೋಕ 9 (9.9)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ನ ಚ ಮಾಂ ತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ನಿಬಧ್ನನ್ತಿ ಧನಞ್ಜಯ
ಉದಾಸೀನವದಾಸೀನಮಸಕ್ತಂ ತೇಷು ಕರ್ಮಸು
॥ 9.9 ॥
na ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya
udāsīnavadāsīnamasaktaṃ teṣu karmasu
ಅನುವಾದ
"ಹೇ ಧನಂಜಯ, ಆ (ಸೃಷ್ಟಿ ಮೊದಲಾದ) ಕರ್ಮಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಆ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿರಹಿತನಾಗಿ, ಉದಾಸೀನನಂತೆ ಇರುತ್ತೇನೆ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. udāsīnavat āsīnaṃ yathā udāsīnaḥ upekṣakaḥ kaścit tadvat, ātmanaḥ avikriyatvāt — ತಟಸ್ಥನಂತೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ್ಮ ಅವಿಕಾರಿ; asaktaṃ phalāsaṅga-rahitam abhimāna-varjitam "ahaṃ karomi" iti — ಫಲಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು "ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ರಹಿತ; ಮತ್ತು ಬೋಧನೆ: ataḥ anyasyāpi kartṛtvābhimānābhāvaḥ phalāsaṅgābhāvaś ca asaṃbandha-kāraṇam, anyathā karmabhiḥ badhyate mūḍhaḥ kośakāravat — ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕರ್ತೃತ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಫಲಾಸಕ್ತಿಯ ಅಭಾವವೇ ಮುಕ್ತಿಯ ಕಾರಣ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮೂಢನು ರೇಷ್ಮೆಹುಳುವಿನಂತೆ ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು — ಅಸಮಾನತೆ ಜೀವರ ಕರ್ಮದಿಂದ. Na ca tāni viṣama-sṛṣṭy-ādīni karmāṇi … mayi nairghṛṇyādikaṃ na āpādayanti — ಅಸಮಾನ ಸೃಷ್ಟಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ; yataḥ kṣetrajñānāṃ pūrva-kṛtyāni eva karmāṇi devādi-viṣama-bhāva-hetavaḥ — ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವರ ತಮ್ಮದೇ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳು ದೇವ ಮೊದಲಾದ ಅಸಮಾನ ಅವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ; ahaṃ tu tatra vaiṣamye asaktaḥ … udāsīnavad āsīnaḥ. ಪ್ರಮಾಣ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ 2.1.34–35 (vaiṣamya-nairghṛṇye na sāpekṣatvāt; na karmāvibhāgād iti cen nānāditvāt).
ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಶಂಕರರು — ಅಸಂಗತೆಯ ಬೋಧನೆ (ಎಲ್ಲರಿಗೂ); ರಾಮಾನುಜರು — ದೈವನ್ಯಾಯ ಸಮರ್ಥನೆ (theodicy): ಅಸಮಾನತೆಯ ಕಾರಣ ಜೀವರ ಅನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳು.
AI-assisted draft translation — under review.