ഭഗവദ്ഗീത · Arjuna Vishada Yogaഅദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 21 (1.21)

അർജുനന്റെ ആദ്യവാക്കുകൾ — ഒരു ആജ്ഞ. ഗീതയിൽ അർജുനന്റെ ആദ്യവാക്യം നേരിട്ടുള്ള ഒരു ആജ്ഞയാണ്: "രഥം നടുവിൽ നിർത്തുക." ഇത് ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ ഭാഷയാണ് — ഇപ്പോൾ പ്രതിസന്ധിയില്ല, സംശയമില്ല.

ഭഗവാനോട് ആജ്ഞ — മധുസൂദനന്റെ മനോഹരഭാവം. മധുസൂദന സരസ്വതി ഇവിടെ ഭക്തിയുടെ ആഴമേറിയ ഒരു ഭാവം കാണുന്നു: സർവ്വേശ്വരനോട് (എല്ലാവരുടെയും ഈശ്വരനോട്) അർജുനൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു! ഭഗവാൻ പോലും ഭക്തരുടെ ആജ്ഞ പാലിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് എന്താണ് അസാധ്യം? ഇതിലൂടെ പാണ്ഡവരുടെ വിജയം നിശ്ചിതമാണ്. ഗീത മുന്നോട്ട് ഭഗവാനായി വെളിപ്പെടുത്തുന്ന കൃഷ്ണൻ ഇവിടെ ഒരു സാരഥിയെപ്പോലെ ആജ്ഞ കേൾക്കുന്നു. ഇത് ഈശ്വരന്റെ വിനയത്തിന്റെയും ഭക്തനോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെയും ചിത്രമാണ് (വിശിഷ്ടാദ്വൈത-ഭക്തിപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ഇതിനെ സൗലഭ്യം — സുലഭത — എന്ന് പറയുന്നു).

"അച്യുത" — എന്തുകൊണ്ട് ഈ പേര്? അച്യുതൻ എന്നാൽ — ഒരിക്കലും തന്റെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് വീഴാത്തവൻ, ഇളകാത്തവൻ. മധുസൂദനൻ ഇരുവശമുള്ള ഒരു വ്യാഖ്യാനം നൽകുന്നു:

1. "ഇരു സൈന്യങ്ങൾക്കും നടുവിൽ രഥം കൊണ്ടുപോയാൽ ശത്രുക്കൾ എന്നെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തും" എന്ന് കൃഷ്ണന് ആശങ്കയുണ്ടെന്നതുപോലെ — അർജുനൻ പറയുന്നു: "അങ്ങ് അച്യുതനാണ് — ദേശത്തിലോ കാലത്തിലോ വസ്തുവിലോ ഒരിക്കലും വീഴാത്തവൻ; അങ്ങയെ ആർക്ക് വീഴ്ത്താൻ കഴിയും?"
2. അതോടൊപ്പം, "അച്യുത" എന്ന് വിളിച്ച് കൃഷ്ണൻ എപ്പോഴും നിർവികാരനാണെന്നും അർജുനൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — ആജ്ഞ നൽകപ്പെട്ടാൽ അദ്ദേഹത്തിന് കോപവും വരില്ല.

"മഹീപതേ" — ധൃതരാഷ്ട്രരോടുള്ള സംബോധന. സഞ്ജയൻ വീണ്ടും ധൃതരാഷ്ട്രരെ "ഹേ പൃഥിവീപതേ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മധുസൂദനൻ ഇവിടെ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അർത്ഥം വായിക്കുന്നു: അർജുനൻ ആലോചിച്ചുറപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു (സ്വയം എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുന്നതിനു പകരം കൃഷ്ണനോട് പറയുന്നു) — നീതിയുടെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും കൗശലം; എന്നാൽ അങ്ങ് (ധൃതരാഷ്ട്രർ) ആലോചിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരുടെ രാജ്യം കൈക്കലാക്കി — അതിനാൽ നീതിയും ധർമ്മവും ഇല്ലാത്തതിനാൽ അങ്ങേക്ക് വിജയമില്ല. ഇത് ടീകയുടെ വായനയാണ്.

ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു വിരോധാഭാസം. ശത്രുവിനെ കാണാൻ കഴിയേണ്ടതിനാണ് രഥം നടുവിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ അർജുനൻ പറയുന്നത്. ഈ കാണൽ തന്നെ തന്റെ മുഴുവൻ സങ്കല്പത്തെയും ഉലയ്ക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് അറിയില്ല. നടുവിലെ ഇടം — ഇരു സൈന്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ — ഗീതയ്ക്ക് ഒരു പ്രതീകവുമായിത്തീരുന്നു: ഇക്കരെയുമല്ല, അക്കരെയുമല്ല; തീരുമാനത്തിന്റെ സ്ഥാനം.