భగవద్గీత · Arjuna Vishada Yogaఅధ్యాయం 1, శ్లోకం 21 (1.21)

అర్జునుని మొదటి మాటలు — ఒక ఆజ్ఞ. గీతలో అర్జునుని మొదటి వాక్యం ఒక సూటియైన ఆజ్ఞ: "రథాన్ని మధ్యలో నిలుపు." ఇది ఆత్మవిశ్వాసం గల యోధుని భాష — ఇంకా ఏ సంక్షోభమూ లేదు, ఏ సంశయమూ లేదు.

భగవంతునికి ఆజ్ఞ — మధుసూదనుల అందమైన భావం. మధుసూదన సరస్వతి ఇక్కడ భక్తి యొక్క ఒక లోతైన భావాన్ని చూస్తారు: సర్వేశ్వరునికి (అందరికీ ఈశ్వరునికి) అర్జునుడు ఆజ్ఞ ఇస్తున్నాడు! భగవంతుడే వారి ఆజ్ఞను పాటిస్తున్నప్పుడు భక్తులకు అసాధ్యమేముంది? దీనితో పాండవుల విజయం నిశ్చితం. కృష్ణుడు — గీత ముందు భగవంతునిగా ప్రకటించబోయేవాడు — ఇక్కడ ఒక సారథిలా ఆజ్ఞను వింటాడు. ఇది ఈశ్వరుని వినయానికీ భక్తుని పట్ల ప్రేమకూ చిత్రం (విశిష్టాద్వైత, భక్తి సంప్రదాయాలలో దీనిని సౌలభ్యం — సులభంగా అందుబాటులో ఉండటం — అంటారు).

"అచ్యుత" — ఈ పేరు ఎందుకు? అచ్యుతుడు అంటే — తన స్థానం నుండి ఎన్నడూ జారనివాడు, కదలనివాడు. మధుసూదనులు రెండు వైపుల వ్యాఖ్యానం ఇస్తారు:

1. "రెండు సేనల మధ్యకు రథాన్ని తీసుకువెళ్తే శత్రువులు నన్ను రథం నుండి పడగొడతారు" అని కృష్ణునికి ఆందోళన ఉన్నట్లుగా — అర్జునుడు అంటాడు: "మీరు అచ్యుతులు — దేశ, కాల, వస్తువులలో ఎన్నడూ జారనివారు; మిమ్మల్ని ఎవరు పడగొట్టగలరు?"
2. అదే సమయంలో, "అచ్యుత" అని పిలిచి కృష్ణుడు ఎల్లప్పుడూ నిర్వికారుడని కూడా అర్జునుడు సూచిస్తాడు — ఆజ్ఞ ఇచ్చినందుకు వారికి కోపం కూడా రాదు.

"మహీపతే" — ధృతరాష్ట్రునికి సంబోధన. సంజయుడు మళ్ళీ ధృతరాష్ట్రుడిని "ఓ పృథివీపతీ" అంటాడు. మధుసూదనులు ఇక్కడ ఒక పదునైన అర్థాన్ని చదువుతారు: అర్జునుడు ఆలోచించి పని చేస్తాడు (తానే ఏదో చేయడానికి బదులు కృష్ణునికి చెబుతాడు) — నీతి, ధర్మాల నైపుణ్యం; కానీ మీరు (ధృతరాష్ట్రుడు) ఆలోచించకుండా ఇతరుల రాజ్యాన్ని తీసుకున్నారు — అందువల్ల నీతి ధర్మాలు లేని మీకు విజయం లేదు. ఇది వ్యాఖ్య యొక్క పఠనం.

దాగిన విడంబన. శత్రువును చూడటానికి రథాన్ని మధ్యకు తీసుకువెళ్ళమని అర్జునుడు అడుగుతాడు. ఈ చూడటమే తన సంకల్పాన్నంతటినీ కుదిపివేస్తుందని అతనికి తెలియదు. మధ్యలోని ప్రదేశం — రెండు సేనల మధ్య — గీతకు ఒక ప్రతీక కూడా అవుతుంది: ఈ వైపూ కాదు, ఆ వైపూ కాదు; నిర్ణయ స్థానం.