ഭഗവദ്ഗീത · Arjuna Vishada Yogaഅദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 28 (1.28)

"കൃപയാ പരയാവിഷ്ടഃ" — ആഴമേറിയ കരുണയാൽ ആവേശിക്കപ്പെട്ട്. അർജുനന്റെ ആദ്യവികാരം കൃപ ആണ് — കരുണ, ദയ. കോപമല്ല, ഭയമല്ല. ഇത് ശ്രദ്ധേയമാണ്: ഗീത അർജുനന്റെ വിഷാദത്തെ ഭീരുത്വത്തിൽ നിന്നല്ല, കരുണയിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ കരുണ അർജുനനിൽ സ്വതഃസിദ്ധം ആയിരുന്നുവെന്ന് മധുസൂദന സരസ്വതി പറയുന്നു — ഏതെങ്കിലും ബാഹ്യകാരണത്താൽ വന്നതല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നത്. "പര" (പരമം, അത്യന്തം) എന്ന വിശേഷണം ഇതുതന്നെ പ്രകടമാക്കുന്നു.

മധുസൂദനന്റെ മറ്റൊരു വായന — "അപരയാ". ഇടമില്ലാതെ എഴുതിയ പാഠത്തിൽ kṛpayāparayāviṣṭaḥ എന്നതിനെ "kṛpayā aparayā āviṣṭaḥ" എന്നും വായിക്കാം — "മറ്റൊരു കരുണയാൽ". മധുസൂദനൻ ഈ വികല്പം നൽകുന്നു: സ്വന്തം സൈന്യത്തോടുള്ള കരുണ നേരത്തേ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഈ സമയത്ത് കൗരവസൈന്യത്തോടും മറ്റൊരു കരുണ ഉണർന്നു. ഞങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനപാഠം ഇടവും അവഗ്രഹവും ചേർത്ത് parayā എന്ന് വായിക്കുന്നു; രണ്ടാമത്തെ വായന ടീകയുടെ മനോഹരമായ ഒരു വികല്പമാണ്.

"ആവിഷ്ട" — ഒരു വികാരം "ഉള്ളിൽ കടന്നതുപോലെ". കരുണ അർജുനന്റെ വശത്തല്ല, അർജുനൻ കരുണയുടെ വശത്താണ് എന്നതുപോലെയാണ് വാക്കിന്റെ ഭാവം. പല ആചാര്യന്മാരും ഇതിൽ ഒരു സൂക്ഷ്മസൂചന കാണുന്നു: കരുണ നല്ലതാണ്, എന്നാൽ അത് വിവേകത്തെ മൂടുമ്പോൾ മോഹമായി മാറാം. ഗീത മുന്നോട്ട് (2.1-ൽ സഞ്ജയനും, 2.2–2.3-ൽ കൃഷ്ണനും) ഈ അവസ്ഥയെ kaśmala (മനസ്സിന്റെ മാലിന്യം/മോഹം) എന്നും hṛdaya-daurbalya എന്നും വിളിക്കും.

"വിഷീദൻ" — മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. Vi + sad — "താഴെ ഇരുന്നുപോകുക, മുങ്ങിപ്പോകുക". ഇതാണ് വിഷാദം എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലം. ശ്രീധരൻ: viśeṣeṇa sīdan, avasādaṃ glāniṃ labhamānaḥ — "വിശേഷമായി മുങ്ങിക്കൊണ്ട്, തളർച്ചയും ഗ്ലാനിയും പ്രാപിച്ചുകൊണ്ട്."

വിഷാദത്തിൽ അർജുനന്റെ ആദ്യവാക്കുകൾ — "ദൃഷ്ട്വേമം സ്വജനം". "ഈ സ്വന്തക്കാരെ കണ്ടിട്ട്." ഇപ്പോൾ ഇവർ "ദുര്യോധനന്റെ അനുയായികൾ" (1.23) അല്ല — സ്വജനം, സ്വന്തം ആളുകൾ. ഒരേ സംഘം, രണ്ട് വാക്കുകൾ — തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് ലോകങ്ങൾ.