भगवद्गीता · Arjuna Vishada Yogaअध्याय 1, श्लोक 28 (1.28)

"Kṛpayā parayāviṣṭaḥ" — खोल करुणेने वेढलेला. अर्जुनाची पहिली भावना कृपा आहे — करुणा, दया. राग नाही, भीती नाही. हे लक्ष देण्याजोगे आहे: गीता अर्जुनाच्या विषादाची सुरुवात भ्याडपणातून नव्हे, तर करुणेतून करते. मधुसूदन सरस्वती सांगतात की ही करुणा अर्जुनात स्वतःसिद्ध होती — कोणत्याही बाहेरच्या कारणाने आली नाही, त्याच्या स्वतःच्या स्वभावातून उठली. "परा" (परम, अत्यंत) हे विशेषण हेच प्रकट करते.

मधुसूदनांचे आणखी एक वाचन — "aparayā". शब्दांमध्ये अंतर न ठेवता लिहिलेल्या पाठात kṛpayāparayāviṣṭaḥ हे "kṛpayā aparayā āviṣṭaḥ" असेही वाचता येते — "आणखी एका करुणेने". मधुसूदन हा पर्याय देतात: आपल्या सैन्याबद्दल करुणा तर आधीपासूनच होती; या वेळी कौरव सैन्याबद्दलही आणखी एक करुणा जागी झाली. आमचा मूळ पाठ अंतर आणि अवग्रहासह parayā वाचतो; दुसरे वाचन टीकेचा सुंदर पर्याय आहे.

"Āviṣṭa" — जणू एखादी भावना "आत शिरली" आहे. शब्दाचा भाव असा आहे की जणू अर्जुन करुणेच्या अधीन आहे, करुणा त्याच्या अधीन नाही. अनेक शिक्षक यात एक सूक्ष्म संकेत पाहतात: करुणा चांगली आहे, पण जेव्हा ती विवेकाला झाकते, तेव्हा ती मोह बनू शकते. गीता पुढे (2.1 मध्ये संजय, आणि 2.2–2.3 मध्ये कृष्ण) या स्थितीला kaśmala (मनाचा मळ/मोह) आणि hṛdaya-daurbalya म्हणेल.

"Viṣīdan" — बुडत. Vi + sad — "खाली बसणे, बुडणे". हेच विषाद या शब्दाचे मूळ आहे. श्रीधर: viśeṣeṇa sīdan, avasādaṃ glāniṃ labhamānaḥ — "विशेषत्वाने बुडत, थकवा आणि ग्लानी अनुभवत."

विषादातील अर्जुनाचे पहिले शब्द — "dṛṣṭvemaṃ svajanam". "या आपल्या माणसांना पाहून." आता हे "दुर्योधनाचे समर्थक" (1.23) नाहीत — स्वजन, आपली माणसे. एकच समूह, दोन शब्द — आणि दोन पूर्णपणे वेगळी जगे.