भगवद्गीता · Arjuna Vishada Yogaअध्याय 1, श्लोक 29 (1.29)

शरीराची भाषा. गीतेचा हा भाग विलक्षण प्रामाणिक आहे. महान योद्धा अर्जुन, ज्याने (महाभारताच्या कथांनुसार) देव-असुरांशीही युद्ध केले, आपल्या शरीराची दुर्बलता सरळ शब्दांत कृष्णासमोर मांडतो: "माझे हात-पाय साथ सोडत आहेत, तोंड कोरडे पडत आहे, मी थरथरत आहे." कोणतेही निमित्त नाही, काहीही लपवणे नाही.

चार लक्षणे:

1. Gātrāṇi sīdanti — अवयव शिथिल: श्रीधर: kara-caraṇādīni sīdanti viśīryante — हात-पाय इत्यादी जणू गळून पडत आहेत.
2. Mukhaṃ pariśuṣyati — तोंड कोरडे पडणे: श्रीधर: nirdravī-bhavati — ओलावा संपतो. मधुसूदन "परि" (पूर्णपणे) या उपसर्गाकडे लक्ष देतात: हा साध्या थकव्याने येणारा कोरडेपणा नाही, त्याहून कितीतरी अधिक — शोकाची तीव्रता दाखवण्यासाठी.
3. Vepathuḥ — कंप: श्रीधर: kampaḥ.
4. Romaharṣaḥ — अंगावर काटा येणे: श्रीधर: romāñcaḥ.

मधुसूदनांचे तात्त्विक निदान. मधुसूदन या लक्षणांमागे एक कारण सांगतात: अर्जुन, जो आपल्या आणि इतरांच्या शरीरात "मी" आणि "माझे" हा भाव ठेवतो, आणि आत्मा जाणत नाही (anātmavit), युद्धात शरीरांच्या विनाशाची शक्यता पाहून महान शोकात पडला. म्हणजे या शोकाचे मूळ आहे — शरीरालाच व्यक्ती मानणे. दुसऱ्या अध्यायात कृष्णाचा पहिला मोठा उपदेश याच मुद्द्यावर असेल: आत्मा शरीराहून वेगळा आणि अविनाशी आहे (2.11–2.30).

अर्जुनाचा प्रामाणिकपणा — एक गुण. आपली दुर्बलता शब्दांत सांगणे सोपे नसते. अर्जुन कृष्णासमोर पूर्णपणे मोकळा आहे. अनेक शिक्षक याला चांगल्या शिष्याचे पहिले लक्षण मानतात: आपली स्थिती जशी आहे तशी सांगणे. ही व्याख्या आमची आहे.