భగవద్గీత · Arjuna Vishada Yogaఅధ్యాయం 1, శ్లోకం 28 (1.28)

"కృపయా పరయావిష్టః" — లోతైన కరుణ ఆవరించినవాడై. అర్జునుని మొదటి భావన కృప — కరుణ, దయ. కోపం కాదు, భయం కాదు. ఇది గమనించదగినది: గీత అర్జునుని విషాదాన్ని పిరికితనంతో కాక, కరుణతో మొదలుపెడుతుంది. ఈ కరుణ అర్జునునిలో స్వతఃసిద్ధం — ఏ బాహ్య కారణం వల్లా రాలేదు, అతని సొంత స్వభావం నుండి పుట్టింది అని మధుసూదన సరస్వతి అంటారు. "పరా" (పరమ, అత్యంత) అనే విశేషణం దీనినే వ్యక్తం చేస్తుంది.

మధుసూదనుల మరొక పఠనం — "అపరయా". ఖాళీలు లేకుండా రాసిన పాఠంలో kṛpayāparayāviṣṭaḥ ను "kṛpayā aparayā āviṣṭaḥ" అని కూడా చదవవచ్చు — "మరొక కరుణతో". మధుసూదనులు ఈ ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఇస్తారు: తన సేన పట్ల కరుణ ముందు నుండే ఉంది; ఈ సమయంలో కౌరవ సేన పట్ల కూడా మరొక కరుణ మేల్కొంది. మా మూల పాఠం ఖాళీ, అవగ్రహంతో parayā అని చదువుతుంది; రెండవ పఠనం వ్యాఖ్య యొక్క అందమైన ప్రత్యామ్నాయం.

"ఆవిష్ట" — ఏదో భావన "లోపలికి చొరబడినట్లు". ఈ పదపు భావం ఏమిటంటే — అర్జునుడు కరుణకు వశుడయ్యాడు, కరుణ అతనికి వశం కాలేదు. చాలామంది గురువులు ఇందులో ఒక సూక్ష్మ సంకేతాన్ని చూస్తారు: కరుణ మంచిదే, కానీ అది వివేకాన్ని కప్పివేస్తే, మోహం కావచ్చు. గీత ముందు కృష్ణుని నోట (2.1 లో సంజయుడు, 2.2–2.3 లో కృష్ణుడు) ఈ స్థితిని kaśmala (మనస్సు మాలిన్యం/మోహం), hṛdaya-daurbalya అంటుంది.

"విషీదన్" — మునిగిపోతూ. వి + సద్ — "కూలబడటం, మునిగిపోవడం". విషాదం అనే పదానికి మూలం ఇదే. శ్రీధరులు: viśeṣeṇa sīdan, avasādaṃ glāniṃ labhamānaḥ — "విశేషంగా మునిగిపోతూ, అలసటనూ గ్లానినీ పొందుతూ."

విషాదంలో అర్జునుని మొదటి మాటలు — "దృష్ట్వేమం స్వజనమ్". "ఈ నావారిని చూసి." ఇప్పుడు వీరు "దుర్యోధనుని సమర్థకులు" (1.23) కాదు — స్వజనం, తనవారు. ఒకే సమూహం, రెండు పదాలు — రెండు పూర్తిగా వేర్వేరు ప్రపంచాలు.