ഭഗവദ്ഗീത · Arjuna Vishada Yogaഅദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 30 (1.30)

"ഗാണ്ഡീവം സ്രംസതേ ഹസ്താത്" — ഗാണ്ഡീവം വഴുതുന്നു. ഗാണ്ഡീവം അർജുനന്റെ തിരിച്ചറിയലാണ് — മഹാഭാരതകഥയനുസരിച്ച് ഖാണ്ഡവവനത്തിന്റെ സന്ദർഭത്തിൽ (അഗ്നിയിലൂടെ) അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ച ദിവ്യധനുസ്സ്. 1.20-ൽ ഉത്സാഹത്തോടെ ഉയർത്തിയ അതേ വില്ല് ഇപ്പോൾ കൈയിൽ നിന്ന് വഴുതുന്നു. മധുസൂദന സരസ്വതി പറയുന്നു: ഗാണ്ഡീവം വീഴുന്നതിലൂടെ അധൈര്യവും (ധൈര്യമില്ലായ്മ) ദൗർബല്യവും (ബലഹീനത) കാണപ്പെടുന്നു.

"ത്വക് പരിദഹ്യതേ" — ത്വക്ക് എരിയുന്നു. ശ്രീധരൻ: sarvataḥ santapyate — എല്ലാ ഭാഗത്തും ചുട്ടുപൊള്ളുന്നു. മധുസൂദനൻ: ഇതിലൂടെ അന്തഃസന്താപം — ഉള്ളിലെ എരിച്ചിൽ — കാണിക്കുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ താപം മനസ്സിന്റെ താപത്തിന്റെ പ്രതിബിംബമാണ്.

"ന ച ശക്നോമ്യവസ്ഥാതും" — നിൽക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. മധുസൂദനൻ: ഇത് മൂർച്ഛയുടെ (ബോധക്ഷയം) സൂചനയാണ് — അർജുനൻ വീഴാറായ അവസ്ഥയിലാണ്.

"ഭ്രമതീവ ച മേ മനഃ" — മനസ്സ് ചുറ്റിത്തിരിയുന്നതുപോലെ. മധുസൂദനൻ: മനസ്സിന്റെ ചുറ്റിത്തിരിയൽ — ഒരുതരം വികാരം — മൂർച്ഛയ്ക്കു മുമ്പുള്ള അവസ്ഥയാണ്. iva (പോലെ) എന്ന വാക്ക് കാണിക്കുന്നത് ഇത് ഒരു അനുഭവമാണ്, അക്ഷരാർത്ഥത്തിലുള്ള കറക്കമല്ല എന്നാണ്.

ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലേക്കുള്ള ക്രമം. 1.29-ലും 1.30-ലും ലക്ഷണങ്ങളുടെ ക്രമം നോക്കുക: അവയവങ്ങൾ തളരുന്നു → വായ വരളുന്നു → വിറയൽ → രോമാഞ്ചം → വില്ല് വഴുതുന്നു → ത്വക്ക് എരിയുന്നു → നിൽക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല → മനസ്സ് ചുറ്റിത്തിരിയുന്നു. പുറത്തുനിന്ന് ഉള്ളിലേക്ക്. ശരീരത്തിൽ തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധി ഇപ്പോൾ മനസ്സിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു — തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കപ്പെടുന്ന ഇടത്ത്. മനസ്സ് തന്നെ ചുറ്റിത്തിരിയുമ്പോൾ യുക്തി എങ്ങനെ സ്ഥിരമായിരിക്കും? അടുത്ത ശ്ലോകങ്ങളിലെ അർജുനന്റെ യുക്തികൾ ഈ ചുറ്റിത്തിരിയുന്ന മനസ്സിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത് — അവ വായിക്കുമ്പോൾ ഇത് ഓർക്കണം. (ഈ ബന്ധം ഞങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനമാണ്.)