பகவத் கீதை · Arjuna Vishada Yogaஅத்தியாயம் 1, ஸ்லோகம் 30 (1.30)

"Gāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāt" — காண்டீவம் நழுவுகிறது. காண்டீவம் அர்ஜுனனின் அடையாளம் — மகாபாரதக் கதையின்படி காண்டவ வன நிகழ்ச்சியில் (அக்னியின் மூலம்) அவருக்குக் கிடைத்த தெய்வீக வில். 1.20-இல் அவர் உற்சாகத்துடன் உயர்த்திய அதே வில், இப்போது கையிலிருந்து நழுவுகிறது. மதுசூதன சரஸ்வதி சொல்கிறார்: காண்டீவம் விழுவதால் அதைரியமும் (தைரியமின்மையும்) பலவீனமும் தெரிகின்றன.

"Tvak paridahyate" — தோல் எரிகிறது. ஸ்ரீதரர்: sarvataḥ santapyate — எல்லாப் பக்கங்களிலும் தகிக்கிறது. மதுசூதனர்: இதனால் அந்த:சந்தாபம் — உள்ளே இருக்கும் எரிச்சல் — காட்டப்படுகிறது. உடலின் வெப்பம் மனத்தின் வெப்பத்தின் பிரதிபலிப்பு.

"Na ca śaknomy avasthātum" — நிற்க முடியவில்லை. மதுசூதனர்: இது மூர்ச்சையின் (மயக்கத்தின்) அறிகுறி — அர்ஜுனன் விழுந்துவிடும் நிலையில் இருக்கிறார்.

"Bhramatīva ca me manaḥ" — மனம் சுழல்வது போல் இருக்கிறது. மதுசூதனர்: மனம் சுழல்வது — ஒருவிதக் கோளாறு — மூர்ச்சைக்கு முந்தைய நிலை. இவ (போல) என்ற சொல், இது ஓர் அனுபவம், சொல்லளவிலான சுழற்சி அல்ல என்பதைக் காட்டுகிறது.

உடலிலிருந்து மனத்துக்கு வரிசை. 1.29, 1.30-இல் அறிகுறிகளின் வரிசையைப் பாருங்கள்: அங்கங்கள் தளர்தல் → வாய் உலர்தல் → நடுக்கம் → மயிர்க்கூச்சு → வில் நழுவுதல் → தோல் எரிதல் → நிற்க முடியாமை → மனம் சுழல்தல். வெளியிலிருந்து உள்ளே. உடலில் தொடங்கிய நெருக்கடி இப்போது மனத்தை எட்டிவிட்டது — முடிவுகள் எடுக்கப்படும் இடத்தை. மனமே சுழன்றுகொண்டிருக்கும்போது வாதம் எப்படி நிலையாக இருக்கும்? அடுத்த சுலோகங்களில் அர்ஜுனனின் வாதங்கள் இதே சுழலும் மனத்திலிருந்து வரும் — அவற்றைப் படிக்கும்போது இதை நினைவில் வைத்துக்கொள்ள வேண்டும். (இந்தத் தொடர்பு எங்கள் விளக்கம்.)