ഭഗവദ്ഗീത · Arjuna Vishada Yogaഅദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 39 (1.39)

"ന പശ്യന്തി" vs "പ്രപശ്യദ്ഭിഃ" — അന്ധതയും ദൃഷ്ടിയും. അർജുനൻ തനിക്കും കൗരവർക്കുമിടയിൽ ഒരു ധാർമ്മികരേഖ വരയ്ക്കുന്നു: അവർ ലോഭത്തിൽ അന്ധരാണ്, നാം കാണുന്നു. കാണുന്നവന്റെ കർത്തവ്യം പിന്മാറുക എന്നതാണ്. ശ്രീധരൻ: nivṛttāv eva buddhiḥ kartavyā — "നിവൃത്തിയിൽ (പിന്മാറുന്നതിൽ) തന്നെ ബുദ്ധി വയ്ക്കണം."

മധുസൂദനന്റെ സംശയം — "ക്ഷത്രിയൻ വെല്ലുവിളിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നില്ല". മധുസൂദനൻ ശക്തമായ ഒരു പൂർവ്വപക്ഷം വയ്ക്കുന്നു: ശാസ്ത്രം പറയുന്നു "āhūto na nivarteta dyūtād api raṇād api" — "വിളിക്കപ്പെട്ടാൽ ക്ഷത്രിയൻ ചൂതിൽ നിന്നും യുദ്ധത്തിൽ നിന്നും പിന്മാറുന്നില്ല"; യുദ്ധം ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മമാണ്, യുദ്ധത്തിലൂടെ നേടുന്ന ധനം ധാർമ്മികവുമാണ്. പാണ്ഡവരെ യുദ്ധത്തിന് വിളിച്ചിരിക്കുന്നു. പിന്നെ പിന്മാറുന്നത് എങ്ങനെ ഉചിതമാകും?

മധുസൂദനന്റെ ഉത്തരം (അർജുനന്റെ പക്ഷത്തുനിന്ന്) — മീമാംസയുടെ ആഴമേറിയ യുക്തി. ഒരു കർമ്മം ശ്രേയസ്സിന്റെ സാധനമാണെന്ന് അറിയുമ്പോഴാണ് അതിൽ പ്രവൃത്തിയുണ്ടാകുന്നത്; ശ്രേയസ്സ് എന്നത് അതിനു ശേഷം അശ്രേയസ്സ് (ഹാനി) വരാത്തതാണ്. അങ്ങനെയല്ലെങ്കിൽ ശ്യേനയാഗവും (ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു വൈദിക അഭിചാരകർമ്മം) ധർമ്മമാകുമായിരുന്നു. മധുസൂദനൻ ഉദ്ധരിക്കുന്നു: "ഫലത്തിൽ പോലും അനർത്ഥവുമായി ബന്ധപ്പെടാത്ത, പ്രസന്നതയ്ക്ക് മാത്രം കാരണമാകുന്ന കർമ്മത്തെയാണ് ധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നത്." അതിനാൽ — ശാസ്ത്രത്തിൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ശ്യേനം പോലെ, ഈ യുദ്ധം (ബന്ധുവധമെന്ന അനർത്ഥമുള്ളത്) നമുക്ക് ഉചിതമല്ല.

അർജുനന്റെ പക്ഷം എത്രമാത്രം ഗൗരവമുള്ളതും ശാസ്ത്രസമ്മതവുമാകാമെന്ന് ഈ യുക്തി കാണിക്കുന്നു. ഗീതയുടെ ഉത്തരത്തിന് ഇതിനെ നിസ്സാരമായി കാണാൻ കഴിയില്ല — കാണുന്നുമില്ല.

"ജനാർദ്ദന" — വീണ്ടും. അർജുനൻ കൃഷ്ണനെ വീണ്ടും "ജനാർദ്ദനാ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു — അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്മതം വീണ്ടും വീണ്ടും തേടുന്നതുപോലെ.