ഭഗവദ്ഗീത · Vibhuti Yogaഅദ്ധ്യായം 10, ശ്ലോകം 11 (10.11)

ശങ്കരാചാര്യർ — ജ്ഞാനദീപത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ രൂപകം. ātmabhāvasthaḥ ātmanaḥ bhāvaḥ antaḥkaraṇāśayaḥ tasminn eva sthitaḥ san — അവരുടെ അന്തഃകരണത്തിൽത്തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്ത്; ദീപത്തിന്റെ പൂർണ്ണചിത്രം: bhaktiprasādasnehābhiṣiktena (ഭക്തിപ്രസാദമാകുന്ന എണ്ണ ഒഴിച്ചത്), madbhāvanābhiniveśavāteritena (എന്നെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാവനയുടെ കാറ്റിനാൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്), brahmacaryādisādhanasaṃskāravatprajñāvartinā (സാധനകൊണ്ട് ഒരുക്കിയ പ്രജ്ഞയാകുന്ന തിരി), viraktāntaḥkaraṇādhāreṇa (വിരക്തമായ മനസ്സാകുന്ന ആധാരം), viṣayavyāvṛttacittarāgadveṣākaluṣitanivātāpavarakasthena (രാഗദ്വേഷങ്ങളില്ലാത്ത, കാറ്റില്ലാത്ത മുറിയിൽ വച്ചത്), nityapravṛttaikāgryadhyānajanitasamyagdarśanabhāsvatā (ഏകാഗ്രധ്യാനത്തിൽനിന്നുണ്ടായ ശരിയായ ദർശനത്താൽ തിളങ്ങുന്നത്).

ആചാര്യ രാമാനുജൻ. teṣāṃ manovṛttau viṣayatayā avasthitaḥ — അവരുടെ മനോവൃത്തിയുടെ വിഷയമായി സ്ഥിതിചെയ്ത്; madīyān kalyāṇaguṇagaṇān ca āviṣkurvan — തന്റെ കല്യാണഗുണങ്ങൾ പ്രകടമാക്കിക്കൊണ്ട്; തമസ്സ് = madvyatiriktaviṣayaprāvaṇyarūpaṃ pūrvābhyastaṃ — എന്നെയല്ലാത്ത വിഷയങ്ങളിലേക്കുള്ള പഴയ ചായ്‌വ്.

ശ്രീധരസ്വാമി. ക്രമം പറയുന്നു: buddhiyogaṃ dattvā ca tasyānubhavaparyantaṃ tam āpādya avidyākṛtaṃ saṃsāraṃ nāśayāmi — ബുദ്ധിയോഗം നൽകി, അതിനെ അനുഭവംവരെ എത്തിച്ച്, അവിദ്യകൊണ്ടുണ്ടായ സംസാരം (അന്ധകാരം) നശിപ്പിക്കുന്നു; ātmabhāvasthaḥ buddhivṛttau sthitaḥ san — ബുദ്ധിയുടെ വൃത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്ത്.

വേദാന്തദേശികൻ. "അനുകമ്പ"യെ വെറും ദയയായല്ല, anugrahārtham — സജീവമായ അനുഗ്രഹമായി കാണുന്നു; ഇത് പിന്നീട് 11.1-ലും (madanugrahāya) വരുന്നു. ദീപത്തിന്റെ അർത്ഥം: bhāsvaratvaṃ paritaḥ prakāśanam — ചുറ്റും പ്രകാശം.

അഭിനവഗുപ്തൻ (10.6–10.11 ഒരുമിച്ച്). അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൂത്രം: parasparabodhanayā anyonyabodhasphārasaṃkramaṇāt — പരസ്പരം ഉണർത്തുന്നതിലൂടെ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം ഒരാളിൽനിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് പടരുന്നു.