श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Vibhuti Yogaఅధ్యాయం 10, శ్లోకం 11 (10.11)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

తేషామేవానుకమ్పార్థమ్ అహమజ్ఞానజం తమః
నాశయామ్యాత్మభావస్థో జ్ఞానదీపేన భాస్వతా
॥ 10.11 ॥

teṣāmevānukampārtham ahamajñānajaṃ tamaḥ
nāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā

అనువాదం

"వారిపై దయ చూపడానికే నేను వారి హృదయంలో ఉండి, ప్రకాశించే జ్ఞానదీపంతో, అజ్ఞానం వల్ల పుట్టిన వారి చీకటిని నశింపజేస్తాను."

భావార్థం

శంకరాచార్యులు — జ్ఞానదీపం అనే అద్భుత రూపకం. ātmabhāvasthaḥ ātmanaḥ bhāvaḥ antaḥkaraṇāśayaḥ tasminn eva sthitaḥ san — వారి అంతఃకరణంలోనే ఉండి; దీపం యొక్క పూర్తి చిత్రం: bhaktiprasādasnehābhiṣiktena (భక్తి-ప్రసాదం అనే నూనెతో తడిసినది), madbhāvanābhiniveśavāteritena (నా భావన అనే గాలితో ప్రేరేపించబడినది), brahmacaryādisādhanasaṃskāravatprajñāvartinā (సాధనతో తీర్చిదిద్దిన ప్రజ్ఞ అనే వత్తి), viraktāntaḥkaraṇādhāreṇa (వైరాగ్యం గల మనస్సు అనే ఆధారం), viṣayavyāvṛttacittarāgadveṣākaluṣitanivātāpavarakasthena (రాగద్వేషాలు లేని, గాలి లేని గదిలో ఉంచబడినది), nityapravṛttaikāgryadhyānajanitasamyagdarśanabhāsvatā (ఏకాగ్ర ధ్యానం నుండి పుట్టిన సరైన దర్శనంతో ప్రకాశించేది).

ఆచార్య రామానుజులు. teṣāṃ manovṛttau viṣayatayā avasthitaḥ — వారి మనోవృత్తికి విషయంగా ఉండి; madīyān kalyāṇaguṇagaṇān ca āviṣkurvan — తన కల్యాణ గుణాలను ప్రకటిస్తూ; తమస్సు = madvyatiriktaviṣayaprāvaṇyarūpaṃ pūrvābhyastaṃ — నేను కాని విషయాల వైపు పాత మొగ్గు.

శ్రీధర స్వామి. క్రమాన్ని చెబుతారు: buddhiyogaṃ dattvā ca tasyānubhavaparyantaṃ tam āpādya avidyākṛtaṃ saṃsāraṃ nāśayāmi — బుద్ధియోగాన్ని ఇచ్చి, దానిని అనుభవం వరకు చేర్చి, అవిద్య వల్ల ఏర్పడిన సంసారాన్ని (చీకటిని) తొలగిస్తాను; ātmabhāvasthaḥ buddhivṛttau sthitaḥ san — బుద్ధి వృత్తిలో ఉండి.

వేదాంత దేశికులు. "అనుకంప"ను కేవలం దయగా కాక, anugrahārtham — క్రియాశీలమైన అనుగ్రహంగా భావిస్తారు, ఇది ముందు 11.1 లో (madanugrahāya) కూడా వస్తుంది. దీపానికి అర్థం: bhāsvaratvaṃ paritaḥ prakāśanam — నాలుగు వైపులా వెలుగు.

అభినవగుప్తులు (10.6–10.11 పై కలిపి). వారి సూత్రం: parasparabodhanayā anyonyabodhasphārasaṃkramaṇāt — ఒకరినొకరు మేల్కొలపడం వల్ల బోధ యొక్క వెలుగు ఒకరి నుండి మరొకరికి వ్యాపిస్తుంది.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి