ഭഗവദ്ഗീത · Vibhuti Yogaഅദ്ധ്യായം 10, ശ്ലോകം 9 (10.9)

ശങ്കരാചാര്യർ. madgataprāṇāḥ mām gatāḥ prāptāḥ cakṣurādayaḥ prāṇāḥ yeṣāṃ … mayi upasaṃhṛtakaraṇāḥ ity arthaḥ; athavā madgataprāṇāḥ madgatajīvanāḥ — ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിൽ ഒതുങ്ങിയവർ, അല്ലെങ്കിൽ ജീവിതം എന്നിലായവർ; tuṣyanti ca paritoṣam upayānti ca ramanti ca ratiṃ ca prāpnuvanti priyasaṃgatyeva — പ്രിയപ്പെട്ടവരുമായുള്ള സമാഗമത്തിലെന്നപോലെ.

ആചാര്യ രാമാനുജൻ. madgatajīvitāḥ mayā vinā ātmadhāraṇam alabhamānā ity arthaḥ — ഞാനില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ; svaiḥ svaiḥ anubhūtān madīyān guṇān parasparaṃ bodhayantaḥ — അവരവർ അനുഭവിച്ച ഗുണങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞുകൊടുത്ത്; vaktāraḥ tadvacanena ananyaprayojanena tuṣyanti, śrotāraś ca tacchravaṇena anavadhikātiśayapriyeṇa ramante — പറയുന്നവർ പറയുന്നതിലൂടെ സന്തുഷ്ടർ, കേൾക്കുന്നവർ കേട്ട് ആനന്ദിക്കുന്നു.

ആചാര്യ രാമാനുജൻ — തുടർന്ന്. മനോഹരമായ ഒരു വ്യാഖ്യാനം: vaktāraḥ tadvacanena ananyaprayojanena tuṣyanti, śrotāraś ca tacchravaṇena anavadhikātiśayapriyeṇa ramante — പറയുന്നവർ പറയുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ സന്തുഷ്ടരാകുന്നു (മറ്റൊരു ഉദ്ദേശ്യവുമില്ല), കേൾക്കുന്നവർ കേൾവിയുടെ അതിരില്ലാത്ത ആനന്ദത്തിൽ രമിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് "madgataprāṇāḥ" = mayā vinā ātmadhāraṇam alabhamānāḥ — ഞാനില്ലാതെ ജീവിക്കാനേ കഴിയാത്തവർ.

മധുസൂദന സരസ്വതി. "ബോധയന്തഃ", "കഥയന്തഃ" എന്നിവ തമ്മിൽ ഭേദം കാണുന്നു: vidvadgoṣṭhīṣu parasparam anyonyaṃ śrutibhir yuktibhiś ca mām eva bodhayantaḥ — വിദ്വാന്മാരുടെ സദസ്സുകളിൽ ശ്രുതികളും യുക്തികളുംകൊണ്ട് പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കുക; svaśiṣyebhyaś ca mām eva kathayanta upadiśantaś ca — സ്വന്തം ശിഷ്യർക്ക് ഉപദേശിക്കുക. അവരുടെ സന്തോഷം: etāvataiva labdhasarvārthā vayam alam anyena labdhavyena — "ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് എല്ലാം കിട്ടി, മറ്റൊന്നും വേണ്ട."

ശ്രീധരസ്വാമി. nyāyopetaiḥ śrutyādipramāṇair bodhayantaḥ — യുക്തിസമ്മതമായ പ്രമാണങ്ങളാൽ മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കുന്നു; tuṣyanty anumodanena — പരസ്പരം പറയുന്നതിനെ അനുമോദിച്ച് സന്തുഷ്ടരാകുന്നു.

വേദാന്തദേശികൻ. "ബോധയന്തഃ" = അറിയാത്ത കാര്യം പറഞ്ഞുകൊടുക്കുക; "കഥയന്തഃ" = സംഭവങ്ങളുടെ (ലീലകളുടെ) വർണ്ണന — രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ക്രിയകൾ.