भगवद्गीता · Vibhuti Yogaअध्याय 10, श्लोक 9 (10.9)

शंकराचार्य. madgataprāṇāḥ mām gatāḥ prāptāḥ cakṣurādayaḥ prāṇāḥ yeṣāṃ … mayi upasaṃhṛtakaraṇāḥ ity arthaḥ; athavā madgataprāṇāḥ madgatajīvanāḥ — इंद्रिये माझ्यात एकवटलेली, किंवा जीवन माझ्यात; tuṣyanti ca paritoṣam upayānti ca ramanti ca ratiṃ ca prāpnuvanti priyasaṃgatyeva — प्रियाच्या भेटीप्रमाणे.

आचार्य रामानुज. madgatajīvitāḥ mayā vinā ātmadhāraṇam alabhamānā ity arthaḥ — माझ्याशिवाय जगू न शकणारे; svaiḥ svaiḥ anubhūtān madīyān guṇān parasparaṃ bodhayantaḥ — आपापल्या अनुभवलेले गुण एकमेकांना सांगत; vaktāraḥ tadvacanena ananyaprayojanena tuṣyanti, śrotāraś ca tacchravaṇena anavadhikātiśayapriyeṇa ramante — बोलणारे बोलण्याने संतुष्ट, ऐकणारे ऐकून आनंदित.

आचार्य रामानुज — पुढे. एक सुंदर व्याख्या: vaktāraḥ tadvacanena ananyaprayojanena tuṣyanti, śrotāraś ca tacchravaṇena anavadhikātiśayapriyeṇa ramante — बोलणारे बोलण्यानेच संतुष्ट होतात (दुसरा कोणताही उद्देश नाही), आणि ऐकणारे ऐकण्याच्या असीम आनंदात रमतात. त्यांच्या मते "madgataprāṇāḥ" = mayā vinā ātmadhāraṇam alabhamānāḥ — जे माझ्याशिवाय जगूच शकत नाहीत.

मधुसूदन सरस्वती. "बोधयन्तः" आणि "कथयन्तः" यांत भेद करतात: vidvadgoṣṭhīṣu parasparam anyonyaṃ śrutibhir yuktibhiś ca mām eva bodhayantaḥ — विद्वानांच्या गोष्ठीत श्रुती आणि तर्क यांनी एकमेकांना समजावणे; आणि svaśiṣyebhyaś ca mām eva kathayanta upadiśantaś ca — आपल्या शिष्यांना उपदेश करणे. त्यांचा संतोष: etāvataiva labdhasarvārthā vayam alam anyena labdhavyena — "यानेच आम्हाला सर्व काही मिळाले, आणखी काही नको."

श्रीधर स्वामी. nyāyopetaiḥ śrutyādipramāṇair bodhayantaḥ — तर्कसंमत प्रमाणांनी समजावतात; tuṣyanty anumodanena — एकमेकांच्या म्हणण्याला अनुमोदन देऊन संतुष्ट.

वेदांत देशिक. "बोधयन्तः" = अज्ञात गोष्ट सांगणे; "कथयन्तः" = घटनांचे (लीलांचे) वर्णन — दोन्ही वेगळ्या क्रिया.