ഭഗവദ്ഗീത · Vishvarupa Darshana Yogaഅദ്ധ്യായം 11, ശ്ലോകം 16 (11.16)
മൂല സംസ്കൃതം · അര്ജുനഃ
അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രം
പശ്യാമി ത്വാം സര്വതോഽനന്തരൂപമ്
നാന്തം ന മധ്യം ന പുനസ്തവാഽഽദിം
പശ്യാമി വിശ്വേശ്വര വിശ്വരൂപ
॥ 11.16 ॥
anekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavā''diṃ
paśyāmi viśveśvara viśvarūpa
പരിഭാഷ
"അല്ലയോ വിശ്വേശ്വരാ, അല്ലയോ വിശ്വരൂപാ — എല്ലാ ഭാഗത്തും അനേകം ഭുജങ്ങളും ഉദരങ്ങളും മുഖങ്ങളും നേത്രങ്ങളും ഉള്ളവനായി, അനന്തരൂപനായി അങ്ങയെ ഞാൻ കാണുന്നു; അങ്ങയുടെ അന്തമോ മദ്ധ്യമോ ആദിയോ കാണുന്നില്ല."
ഭാവാർത്ഥം
ശങ്കരാചാര്യർ. anantāni rūpāṇi asya iti anantarūpaḥ; madhyaṃ nāma dvayoḥ koṭyoḥ antaram — മദ്ധ്യം എന്നാൽ രണ്ട് അറ്റങ്ങൾക്കിടയിലുള്ളത്; na devasya antaṃ paśyāmi, na madhyaṃ paśyāmi, na punaḥ ādiṃ paśyāmi.
ആചാര്യ രാമാനുജൻ. viśvarūpa viśvaśarīra (corpus-ൽ: viśvasta niyantaḥ — അക്ഷരത്തെറ്റ്, അർത്ഥം "വിശ്വത്തിന്റെ നിയന്താവ്") — വിശ്വരൂപൻ = വിശ്വം ശരീരമായുള്ളവൻ; yataḥ tvam anantaḥ, ataḥ tava na antaṃ na madhyaṃ na punaḥ tava ādiṃ ca paśyāmi.
AI-assisted draft translation — under review.