ഭഗവദ്ഗീത · Vishvarupa Darshana Yogaഅദ്ധ്യായം 11, ശ്ലോകം 41 (11.41)
മൂല സംസ്കൃതം · അര്ജുനഃ
സഖേതി മത്വാ പ്രസഭം യദുക്തം
ഹേ കൃഷ്ണ ഹേ യാദവ ഹേ സഖേതി
അജാനതാ മഹിമാനം തവേദം
മയാ പ്രമാദാത് പ്രണയേന വാഽപി
॥ 11.41 ॥
sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ
he kṛṣṇa he yādava he sakheti
ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ
mayā pramādāt praṇayena vā'pi
പരിഭാഷ
"അങ്ങയുടെ ഈ മഹിമ അറിയാതെ, അങ്ങയെ മിത്രമായി കരുതി, അശ്രദ്ധകൊണ്ടോ സ്നേഹംകൊണ്ടോ ആലോചിക്കാതെ ഞാൻ പറഞ്ഞതെന്തോ — 'അല്ലയോ കൃഷ്ണാ, അല്ലയോ യാദവാ, അല്ലയോ സഖേ' —" (വാക്യം 11.42-ൽ തുടരുന്നു)
ഭാവാർത്ഥം
ശങ്കരാചാര്യർ. sakhā samānavayāḥ iti matvā jñātvā viparītabuddhyā — സമപ്രായക്കാരനായ മിത്രമെന്നു കരുതി; pramādāt vikṣiptacittatayā, praṇayena vāpi, praṇayo nāma snehanimittaḥ visrambhaḥ — പ്രണയം = സ്നേഹത്തിൽനിന്നുണ്ടായ വിശ്വാസം (ഔപചാരികതയില്ലായ്മ); പാഠക്കുറിപ്പ്: tavemam iti pāṭhaḥ yadi asti, tadā sāmānādhikaraṇyam eva.
ആചാര്യ രാമാനുജൻ (11.41–11.42 ഒരുമിച്ച്): pramādāt mohāt praṇayena ciraparicayena vā — മോഹംകൊണ്ടോ ദീർഘപരിചയത്തിന്റെ സ്നേഹംകൊണ്ടോ; sakhā iti mama vayasyaḥ iti matvā; prasabhaṃ vinayāpetaṃ yad uktaṃ — വിനയമില്ലാതെ പറഞ്ഞത്.
AI-assisted draft translation — under review.