ഭഗവദ്ഗീത · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaഅദ്ധ്യായം 13, ശ്ലോകം 19 (13.19)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
പ്രകൃതിം പുരുഷം ചൈവ വിദ്ധ്യനാദീ ഉഭാവപി
വികാരാംശ്ച ഗുണാംശ്ചൈവ വിദ്ധി പ്രകൃതിസമ്ഭവാന്
॥ 13.19 ॥
prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva viddhyanādī ubhāvapi
vikārāṃśca guṇāṃścaiva viddhi prakṛtisambhavān
പരിഭാഷ
"പ്രകൃതിയും പുരുഷനും — ഇവ രണ്ടും അനാദിയെന്ന് അറിയുക; വികാരങ്ങളും ഗുണങ്ങളും പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായവയെന്നും അറിയുക."
ഭാവാർത്ഥം
ശങ്കരാചാര്യർ. īśvarasya prakṛtī tau prakṛtipuruṣau ubhāv api anādī viddhi — ഇവ രണ്ടും ഈശ്വരന്റെ രണ്ട് പ്രകൃതികൾ, അനാദി; nityeśvaratvāt īśvarasya tatprakṛtyor api yuktaṃ nityatvena bhavitum — ഈശ്വരൻ നിത്യനാണെങ്കിൽ അവിടുത്തെ പ്രകൃതികളും നിത്യം; prakṛtidvayavattvam eva hi īśvarasya īśvaratvam — രണ്ട് പ്രകൃതികളുള്ളവനായിരിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് ഈശ്വരന്റെ ഈശ്വരത്വം.
രാമാനുജാചാര്യർ. prakṛtipuruṣau ubhau anyonyasaṃsṛṣṭau anādī iti viddhi — രണ്ടും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടവ, അനാദി; bandhahetubhūtān vikārān icchādveṣādīn amānitvādikān ca guṇān mokṣahetubhūtān prakṛtisaṃbhavān viddhi — ബന്ധനത്തിന് കാരണമായ ഇച്ഛ, ദ്വേഷം മുതലായ വികാരങ്ങളും മോക്ഷത്തിന് കാരണമായ അമാനിത്വം മുതലായ ഗുണങ്ങളും — രണ്ടും പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന്.
AI-assisted draft translation — under review.