ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 26 (2.26)

യുക്തിയുടെ രണ്ടാമത്തെ വഴി. ഒരു നല്ല അധ്യാപകൻ തന്റെ സിദ്ധാന്തം മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുകയല്ല — ശിഷ്യന്റെ സാധ്യമായ സംശയവും അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടു വാദിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ പറയുന്നു: "നീ ആത്മാവിനെ നിത്യമായി കരുതുന്നില്ലെങ്കിൽ — ഓരോ ശരീരത്തോടൊപ്പവും അതു ജനിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്നു കരുതുന്നുവെങ്കിൽ — അപ്പോഴും ദുഃഖം ഉചിതമല്ല." എന്തുകൊണ്ട്? അടുത്ത ശ്ലോകത്തിൽ: ജനിച്ചവന്റെ മരണം നിശ്ചിതമാണ്.

രണ്ടു വായനകൾ:

• ശങ്കരാചാര്യർ: ലോകപ്രസിദ്ധിയനുസരിച്ച് ഓരോ ശരീരം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ആത്മാവ് "ജനിച്ചു" എന്നും ഓരോ ശരീരം നശിക്കുമ്പോഴും "മരിച്ചു" എന്നും നീ കരുതിയാലും — ദുഃഖിക്കരുത്, കാരണം ജനിച്ചതിന്റെ നാശവും നശിച്ചതിന്റെ ജനനവും ഒഴിവാക്കാനാവാത്തതാണ്.
• രാമാനുജർ: നീ ശരീരത്തെത്തന്നെ ആത്മാവായി കരുതിയാലും (ശരീരത്തിൽനിന്നു വേറിട്ട ആത്മാവിനെ അംഗീകരിക്കാതിരുന്നാലും) — അപ്പോഴും ഇത്ര അമിതമായ ദുഃഖം ഉചിതമല്ല, കാരണം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ശരീരത്തിന്റെ ജനനവും നാശവും ഒഴിവാക്കാനാവാത്തതാണ്.

"Mahābāho" — മഹാബാഹു. കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും അർജുനന്റെ ശക്തി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു — നീ ശക്തനായ യോദ്ധാവാണ്, ഇത്തരം ദുഃഖം നിനക്കു ചേർന്നതല്ല.