श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക

ഭഗവദ്ഗീത · Karma Yogaഅദ്ധ്യായം 3, ശ്ലോകം 40 (3.40)

മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്

ഇന്ദ്രിയാണി മനോ ബുദ്ധിരസ്യാധിഷ്ഠാനമുച്യതേ
ഏതൈര്വിമോഹയത്യേഷ ജ്ഞാനമാവൃത്യ ദേഹിനമ്
॥ 3.40 ॥

indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam

പരിഭാഷ

"ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, ബുദ്ധി — ഇവയെ ഇതിന്റെ (കാമത്തിന്റെ) വാസസ്ഥാനങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു; ഇവയിലൂടെ ഇത് ജ്ഞാനത്തെ മൂടി ദേഹധാരിയെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു."

ഭാവാർത്ഥം

മൂന്ന് താവളങ്ങൾ. (1) ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ — വിഷയവുമായി സ്പർശം ഉണ്ടാകുന്നിടം; (2) മനസ്സ് — സങ്കല്പവികല്പങ്ങൾ (ചിന്ത) നടക്കുന്നിടം; (3) ബുദ്ധി — നിശ്ചയം ഉണ്ടാകുന്നിടം. കാമത്തിന് ഈ മൂന്നിലും ഇരിക്കാനാകും.

ശങ്കരാചാര്യർ: etaiḥ indriyādibhiḥ āśrayaiḥ vimohayati vividhaṃ mohayati — ഈ ആശ്രയങ്ങളിലൂടെ ജ്ഞാനത്തെ മൂടി പലവിധ മോഹങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

രാമാനുജാചാര്യർ: adhitiṣṭhati ebhiḥ ayaṃ kāmaḥ ātmānam — കാമം ഇവയിലൂടെ ആത്മാവിന്മേൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇവ viṣaya-pravaṇaiḥ — വിഷയങ്ങളിലേക്ക് ചാഞ്ഞവയായി — ജീവനെ ātma-jñāna-vimukhaṃ viṣayānubhava-paraṃ karoti — ആത്മജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖനും വിഷയഭോഗത്തിൽ മുഴുകിയവനുമാക്കുന്നു.

2.62-മായുള്ള ബന്ധം: ഇന്ദ്രിയവിഷയസ്പർശം (ഇന്ദ്രിയം), വിഷയചിന്ത (മനസ്സ്), "ഇതുതന്നെ വേണം" എന്ന നിശ്ചയം (ബുദ്ധി) — 2.62–2.63-ലെ ഏണി ഈ മൂന്ന് തലങ്ങളിലൂടെയാണ് നീങ്ങുന്നത്.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക ✉ തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിക്കുക