ഭഗവദ്ഗീത · Karma Yogaഅദ്ധ്യായം 3, ശ്ലോകം 5 (3.5)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
ന ഹി കശ്ചിത് ക്ഷണമപി ജാതു തിഷ്ഠത്യകര്മകൃത്
കാര്യതേ ഹ്യവശഃ കര്മ സര്വഃ പ്രകൃതിജൈര്ഗുണൈഃ
॥ 3.5 ॥
na hi kaścit kṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ
പരിഭാഷ
"എന്തെന്നാൽ ആർക്കും ഒരിക്കലും ഒരു നിമിഷം പോലും കർമ്മം ചെയ്യാതെ ഇരിക്കാനാവില്ല; പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഗുണങ്ങൾ ഓരോരുത്തരെക്കൊണ്ടും, നിർബന്ധിതരാക്കി, കർമ്മം ചെയ്യിക്കുന്നു."
ഭാവാർത്ഥം
"Avaśaḥ" — വിവശൻ. വ്യക്തി ഇച്ഛയാലല്ല, സ്വഭാവത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്താലാണ് കർമ്മം ചെയ്യുന്നത്. Guṇa — പ്രകൃതിയുടെ മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ — ഗീതയിലെ ഒരു കേന്ദ്രസങ്കല്പം, അത് പിന്നീട് (3.27–3.29, അധ്യായം 14) വിസ്തരിക്കപ്പെടും.
ശങ്കരാചാര്യർ — "ajñaḥ" (അജ്ഞാനി) ചേർക്കൽ. ഇവിടെ ajña iti vākya-śeṣaḥ — "അജ്ഞാനി" എന്ന വാക്ക് മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് ശങ്കരൻ പറയുന്നു: ഓരോ അജ്ഞാനിയായ പ്രാണിയും ഗുണങ്ങളാൽ വിവശനായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നു. കാരണം പിന്നീട് (14.23) ജ്ഞാനിയെ guṇair yo na vicālyate — ഗുണങ്ങളാൽ ചഞ്ചലപ്പെടാത്തവൻ എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ ശങ്കരന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ajñānām eva hi karma-yogaḥ, na jñāninām — കർമ്മയോഗം അജ്ഞാനികൾക്കുള്ളതാണ്, ജ്ഞാനികൾക്കുള്ളതല്ല.
രാമാനുജാചാര്യർ — ഉദ്ദേശ്യമുണ്ടായിട്ടും. Na kiñcit karomi iti vyavasitaḥ api — "ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യില്ല" എന്ന് തീരുമാനിച്ചവനും, prāktana-karmānuguṇaṃ pravṛddhaiḥ guṇaiḥ — മുൻകർമ്മങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വളർന്ന ഗുണങ്ങളാൽ വിവശനായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ആദ്യം കർമ്മയോഗത്താൽ പഴയ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുക, ഗുണങ്ങളെ വശത്താക്കുക; അപ്പോൾ നിർമ്മലമായ അന്തഃകരണത്തോടെ ജ്ഞാനയോഗം സാധ്യമാകും. അല്ലെങ്കിൽ (3.6) — വ്യക്തി mithyācāra ആയിത്തീരുന്നു.
AI-assisted draft translation — under review.