ഭഗവദ്ഗീത · Karma Sannyasa Yogaഅദ്ധ്യായം 5, ശ്ലോകം 16 (5.16)

ശങ്കരാചാര്യർ — ജ്ഞാനം പരമതത്ത്വത്തെ കാണിച്ചുതരുന്നു. Yeṣāṃ jantūnāṃ viveka-jñānena ātma-viṣayeṇa nāśitam — ഏത് ജീവികളുടെ അജ്ഞാനം ആത്മവിഷയകമായ വിവേകജ്ഞാനത്താൽ നശിച്ചുവോ; yathā ādityaḥ samastaṃ rūpa-jātam avabhāsayati tadvat jñānaṃ jñeyaṃ vastu sarvaṃ prakāśayati tat paraṃ paramārtha-tattvam — സൂര്യൻ എല്ലാ രൂപങ്ങളെയും കാണിക്കുന്നതുപോലെ, ജ്ഞാനം ആ പരമമായ പരമാർത്ഥതത്ത്വത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ "tat param" — അറിയേണ്ട പരമസത്യം.

ആചാര്യ രാമാനുജൻ — ആത്മാവിന്റെ സ്വാഭാവിക ജ്ഞാനം വിടരുന്നു. Teṣāṃ tat svābhāvikaṃ paraṃ jñānaṃ aparimitam asaṃkucitam ādityavat sarvaṃ yathāvasthitaṃ prakāśayati — അവരുടെ സ്വന്തം സ്വാഭാവികവും അപരിമിതവും അസങ്കുചിതവുമായ പരമജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ എല്ലാറ്റിനെയും ഉള്ളതുപോലെ കാണിക്കുന്നു. രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ കൂടി:

1. Teṣām iti … bahutvābhidhānād ātma-svarūpa-bahutvam — "teṣām" (അവരുടെ) ബഹുവചനമാണ്, അതിനാൽ ആത്മാക്കൾ അനേകമാണ് — 2.12-ൽ പറഞ്ഞതുപോലെ; na ca idaṃ bahutvam upādhi-kṛtam — ഈ ബഹുത്വം ഉപാധി (ശരീരം) മൂലമല്ല, കാരണം മുക്താത്മാക്കൾക്ക് ഉപാധിയേ ഇല്ല.
2. Ādityadṛṣṭāntena ca jñātṛ-jñānayoḥ prabhā-prabhāvatoḥ iva avasthānam — സൂര്യനും അതിന്റെ പ്രഭയും പോലെ ജ്ഞാതാവും (ആത്മാവും) ജ്ഞാനവും വെവ്വേറെയെങ്കിലും ചേർന്നിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ saṃsāra-daśāyāṃ jñānasya karmaṇā saṃkocaḥ mokṣa-daśāyāṃ vikāsaḥ — സംസാരത്തിൽ ജ്ഞാനം ചുരുങ്ങുന്നു, മോക്ഷത്തിൽ വിടരുന്നു.

വ്യത്യാസം: ഇവിടെ അദ്വൈതവും വിശിഷ്ടാദ്വൈതവും നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടുന്നു — ശങ്കരന് ജ്ഞാനം = ബ്രഹ്മതത്ത്വത്തിന്റെ ബോധം; രാമാനുജന് ജ്ഞാനം ആത്മാവിന്റെ ധർമ്മം, ആത്മാക്കൾ അനേകം. ഈ ഗ്രന്ഥം രണ്ടിനെയും തുല്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.