ഭഗവദ്ഗീത · Akshara Brahma Yogaഅദ്ധ്യായം 8, ശ്ലോകം 3 (8.3)

മൂന്നു നിർവ്വചനങ്ങൾ — തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ടു വായനകൾ.

ശങ്കരാചാര്യർ.

• ബ്രഹ്മം: akṣaraṃ na kṣaratīti akṣaraṃ paramātmā — നശിക്കാത്തത്, പരമാത്മാവ്; പ്രമാണം ബൃഹദാരണ്യകം 3.8.9: etasya vā akṣarasya praśāsane gārgi. "അക്ഷരം" ഇവിടെ ഓം അല്ല, കാരണം ഓമിനെ 8.13 വേറെ പറയുന്നുണ്ട്; "paramam" എന്ന വിശേഷണം നിരതിശയമായ ബ്രഹ്മത്തിനു മാത്രമേ ചേരൂ.
• അദ്ധ്യാത്മം: tasyaiva parasya brahmaṇaḥ pratidehaṃ pratyag-ātma-bhāvaḥ svabhāvaḥ — അതേ പരബ്രഹ്മം ഓരോ ശരീരത്തിലും പ്രത്യഗാത്മാവായി ഇരിക്കുന്നത് — "സ്വഭാവം".
• കർമ്മം: visargaḥ visarjanaṃ devatoddeśena caru-puroḍāśādeḥ dravyasya parityāgaḥ — ദേവതയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചരു, പുരോഡാശം തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ ത്യജിക്കൽ (യജ്ഞം); etasmāt hi bīja-bhūtāt vṛṣṭy-ādi-krameṇa sthāvara-jaṅgamāni bhūtāni udbhavanti — ഈ ബീജത്തിൽനിന്നുതന്നെയാണ് മഴ തുടങ്ങിയവയുടെ ക്രമത്തിൽ എല്ലാ പ്രാണികളും ഉണ്ടാകുന്നത് (3.14 പോലെ).

ആചാര്യ രാമാനുജൻ.

• ബ്രഹ്മം / അക്ഷരം: akṣaraṃ kṣetrajñaṃ samaṣṭi-rūpam — ജീവാത്മാക്കളുടെ സമഷ്ടിരൂപം; paramam akṣaraṃ prakṛti-vinirmuktātma-svarūpam — പ്രകൃതിയിൽനിന്നു മുക്തമായ ആത്മസ്വരൂപം (കൈവല്യാർത്ഥിയുടെ ലക്ഷ്യം). പ്രമാണം സുബാല 2.
• അദ്ധ്യാത്മം: svabhāvaḥ prakṛtiḥ anātma-bhūtam ātmani saṃbaddhyamānaṃ bhūta-sūkṣma-tad-vāsanādikam — ആത്മാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതെങ്കിലും അനാത്മാവായ പ്രകൃതി — സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളും അവയുടെ വാസനയും.
• കർമ്മം: bhūta-bhāvo manuṣyādi-bhāvaḥ tad-udbhava-karo yo visargaḥ … yoṣit-saṃbandhajaḥ — മനുഷ്യാദികളുടെ ജനനത്തിനു കാരണമായ, സ്ത്രീപുരുഷബന്ധത്താലുണ്ടാകുന്ന വിസർഗ്ഗം (ഛാന്ദോഗ്യം 5.3.3-ലെ പഞ്ചാഗ്നിവിദ്യ); ഇത് udvejanīyatayā pariharaṇīyatayā ca mumukṣubhiḥ jñātavyam — മുമുക്ഷുവിന് വൈരാഗ്യത്തിന്റെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും വിഷയമായി അറിയേണ്ടത് (8.11 brahmacaryaṃ caranti).

വ്യത്യാസം (കേന്ദ്രപ്രധാനം): ശങ്കരൻ — ബ്രഹ്മം = പരമാത്മാവ്, അദ്ധ്യാത്മം = ഓരോ ദേഹത്തിലും അതുതന്നെ, കർമ്മം = യജ്ഞം; രാമാനുജൻ — അക്ഷരം = ശുദ്ധജീവാത്മാവ്, അദ്ധ്യാത്മം = പ്രകൃതി (ത്യാജ്യം), കർമ്മം = ജന്മചക്രത്തിന്റെ കാരണം.