ഭഗവദ്ഗീത · Akshara Brahma Yogaഅദ്ധ്യായം 8, ശ്ലോകം 4 (8.4)

ശങ്കരാചാര്യർ.

• അധിഭൂതം: prāṇi-jātam adhikṛtya bhavati … kṣaraḥ … yat kiñcit janimat vastu — പ്രാണിസമൂഹത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ടത്, നശ്വരം — ജനനമുള്ള ഏതു വസ്തുവും.
• അധിദൈവം: puruṣaḥ … ādityāntargato hiraṇyagarbhaḥ sarva-prāṇi-karaṇānām anugrāhakaḥ (corpus: हिण्यगर्भः — പാഠപ്പിശക്) — ആദിത്യനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഹിരണ്യഗർഭൻ, എല്ലാ പ്രാണികളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നവൻ.
• അധിയജ്ഞൻ: sarva-yajñābhimāninī viṣṇv-ākhyā devatā, "yajño vai viṣṇuḥ" iti śruteḥ — എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും അഭിമാനിയായ ദേവത, വിഷ്ണു; sa hi viṣṇuḥ aham eva — ആ വിഷ്ണു ഞാൻതന്നെ; yajño hi deha-nirvartyatvena deha-samavāyī — യജ്ഞം ശരീരത്താൽ നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ "ഈ ശരീരത്തിൽ".

ആചാര്യ രാമാനുജൻ — ഐശ്വര്യാർത്ഥിക്കായി.

• അധിഭൂതം: vilakṣaṇāḥ sāśrayāḥ śabda-sparśa-rūpa-rasa-gandhāḥ aiśvaryārthibhiḥ prāpyāḥ — വിശിഷ്ടമായ, ആശ്രയത്തോടുകൂടിയ ശബ്ദസ്പർശരൂപരസഗന്ധങ്ങൾ — ഐശ്വര്യാർത്ഥിയുടെ പ്രാപ്യം.
• അധിദൈവം: indra-prajāpati-prabhṛti-kṛtsna-daivatopari vartamānaḥ … bhoktā puruṣaḥ — ഇന്ദ്രൻ, പ്രജാപതി തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദേവതകൾക്കും മുകളിലുള്ള ഭോക്താവായ പുരുഷൻ; ആ ഭോക്തൃഅവസ്ഥ ഐശ്വര്യാർത്ഥിയുടെ ലക്ഷ്യം.
• അധിയജ്ഞൻ: aham eva … yajñaiḥ ārādhyatayā vartamānaḥ, atrendrādau mama deha-bhūte ātmatayā avasthitaḥ — യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ ഞാൻതന്നെ, എന്റെ ശരീരമായ ഇന്ദ്രാദികളിൽ ആത്മാവായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവൻ; ഇത് trayāṇām adhikāriṇām anusandheyam — മൂന്ന് അധികാരികളുടെയും ചിന്താവിഷയം.

വ്യത്യാസം: "Atra dehe" — ശങ്കരൻ: യജമാനന്റെ ശരീരത്തിൽ (യജ്ഞം ശരീരത്താൽ ചെയ്യപ്പെടുന്നു); രാമാനുജൻ: ദേവതകളിൽ (അവർ ഭഗവാന്റെ ശരീരം) അന്തര്യാമി.