ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Akshara Brahma Yogaଅଧ୍ୟାୟ 8, ଶ୍ଳୋକ 4 (8.4)

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ।

• ଅଧିଭୂତ: prāṇi-jātam adhikṛtya bhavati … kṣaraḥ … yat kiñcit janimat vastu — ପ୍ରାଣୀସମୂହ ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ନଶ୍ୱର — ଜନ୍ମ ଥିବା ଯେକୌଣସି ବସ୍ତୁ।
• ଅଧିଦୈବ: puruṣaḥ … ādityāntargato hiraṇyagarbhaḥ sarva-prāṇi-karaṇānām anugrāhakaḥ (corpus: हिण्यगर्भः — ପାଠ-ତ୍ରୁଟି) — ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଭିତରେ ସ୍ଥିତ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
• ଅଧିଯଜ୍ଞ: sarva-yajñābhimāninī viṣṇv-ākhyā devatā, "yajño vai viṣṇuḥ" iti śruteḥ — ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅଭିମାନୀ ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ; sa hi viṣṇuḥ aham eva — ସେହି ବିଷ୍ଣୁ ମୁଁ ହିଁ; yajño hi deha-nirvartyatvena deha-samavāyī — ଯଜ୍ଞ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ତେଣୁ "ଏହି ଶରୀରରେ"।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ — ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ।

• ଅଧିଭୂତ: vilakṣaṇāḥ sāśrayāḥ śabda-sparśa-rūpa-rasa-gandhāḥ aiśvaryārthibhiḥ prāpyāḥ — ବିଶିଷ୍ଟ, ଆଶ୍ରୟ ସହିତ ଶବ୍ଦ-ସ୍ପର୍ଶ-ରୂପ-ରସ-ଗନ୍ଧ — ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ୟ।
• ଅଧିଦୈବ: indra-prajāpati-prabhṛti-kṛtsna-daivatopari vartamānaḥ … bhoktā puruṣaḥ — ଇନ୍ଦ୍ର-ପ୍ରଜାପତି ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ଭୋକ୍ତା ପୁରୁଷ; ସେହି ଭୋକ୍ତା-ଅବସ୍ଥା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ।
• ଅଧିଯଜ୍ଞ: aham eva … yajñaiḥ ārādhyatayā vartamānaḥ, atrendrādau mama deha-bhūte ātmatayā avasthitaḥ — ମୁଁ ହିଁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧ୍ୟ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି (ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଶରୀର)ଙ୍କ ଠାରେ ଆତ୍ମା ରୂପେ ସ୍ଥିତ; ଏହା trayāṇām adhikāriṇām anusandheyam — ତିନି ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଚିନ୍ତନର ବିଷୟ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ: "Atra dehe" — ଶଙ୍କର: ଯଜମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ (ଯଜ୍ଞ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ହୁଏ); ରାମାନୁଜ: ଦେବତାଙ୍କ (ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଶରୀର) ଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ।