ଅଧ୍ୟାୟ 8ଅକ୍ଷରବ୍ରହ୍ମୟୋଗଃAkshara Brahma Yoga

ସାତଟି ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର (8.1–8.4)। ଅର୍ଜୁନ: ବ୍ରହ୍ମ, ଅଧ୍ୟାତ୍ମ, କର୍ମ, ଅଧିଭୂତ, ଅଧିଦୈବ କ'ଣ; ଅଧିଯଜ୍ଞ କିଏ ଓ କିପରି; ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଆପଣ କିପରି ଜଣାଯାଆନ୍ତି (8.1–8.2)? କୃଷ୍ଣ: ପରମ ଅକ୍ଷର ବ୍ରହ୍ମ; ସ୍ୱଭାବ ଅଧ୍ୟାତ୍ମ; ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ବିସର୍ଗ କର୍ମ (8.3); ନଶ୍ୱର ଭାବ ଅଧିଭୂତ; ପୁରୁଷ ଅଧିଦୈବ; ଏହି ଶରୀରରେ ଅଧିଯଜ୍ଞ ମୁଁ (8.4)।

ଅନ୍ତିମ ସ୍ମରଣ (8.5–8.7)। ଅନ୍ତକାଳରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରୁ କରୁ ଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମୋର ଭାବ ପାଏ (8.5); ଯେଉଁ ଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରୁ କରୁ ଶରୀର ଛାଡ଼େ, ତାହା ହିଁ ମିଳେ — କାରଣ ମନ ସର୍ବଦା ସେଥିରେ ରଙ୍ଗିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା (8.6); ତେଣୁ ସବୁ ସମୟରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କର (8.7)।

ତିନି ଉପାସନା (8.8–8.16)। ଅଭ୍ୟାସ-ଯୋଗରେ ପରମ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଧ୍ୟାନ (8.8); କବି, ପୁରାଣ, ଅନୁଶାସିତା… ଅନ୍ଧକାରଠାରୁ ପରେ (8.9); ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଅଚଳ ମନ, ଭକ୍ତି, ଯୋଗବଳ, ଭ୍ରୂଯୁଗଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାଣ (8.10); ଅକ୍ଷର-ପଦ (8.11); ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ, ମନ ହୃଦୟରେ, ପ୍ରାଣ ମୂର୍ଦ୍ଧାରେ (8.12); ଓଁ ଓ ସ୍ମରଣ (8.13); ଅନନ୍ୟଚେତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସୁଲଭ (8.14); ମୋତେ ପାଇଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ (8.15); ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଫେରିଆସନ୍ତି (8.16)।

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚକ୍ର (8.17–8.22)। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନ ଓ ରାତି — ହଜାର ହଜାର ଯୁଗ (8.17); ଦିନରେ ସୃଷ୍ଟି, ରାତିରେ ଲୟ (8.18); ପ୍ରାଣୀ ବିବଶ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର (8.19); ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତଠାରୁ ପରେ ସନାତନ ଅବ୍ୟକ୍ତ (8.20); ତାହା ହିଁ ଅକ୍ଷର, ପରମ ଗତି, ମୋର ପରମ ଧାମ (8.21); ପରମ ପୁରୁଷ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରାପ୍ୟ (8.22)।

ଦୁଇ ମାର୍ଗ (8.23–8.28)। କେଉଁ "କାଳ" (ମାର୍ଗ)ରେ ଯାଉଥିବା ଲୋକେ ଫେରନ୍ତି, କେଉଁଥିରେ ନୁହେଁ (8.23); ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୟୋତି, ଦିନ, ଶୁକ୍ଳ, ଉତ୍ତରାୟଣ — ବ୍ରହ୍ମ ଆଡ଼କୁ (8.24); ଧୂଆଁ, ରାତି, କୃଷ୍ଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ — ଫେରିଆସିବା (8.25); ଦୁଇ ସନାତନ ମାର୍ଗ (8.26); ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମୋହରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ — ସବୁ ସମୟରେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ରୁହ (8.27); ଏହା ଜାଣି ଯୋଗୀ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳଠାରୁ ପରେ, ପରମ ଆଦି ସ୍ଥାନ ପାଏ (8.28)।