ഭഗവദ്ഗീത · Akshara Brahma Yogaഅദ്ധ്യായം 8, ശ്ലോകം 9 (8.9)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
കവിം പുരാണമ് അനുശാസിതാരമ്
അനോരണീയാംസമ് അനുസ്മരേദ് യഃ
സര്വസ്യ ധാതാരമ് അചിന്ത്യരൂപമ്
ആദിത്യവര്ണം തമസഃ പരസ്താത്
॥ 8.9 ॥
kaviṃ purāṇam anuśāsitāram
anoraṇīyāṃsam anusmared yaḥ
sarvasya dhātāram acintyarūpam
ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt
പരിഭാഷ
"സർവ്വജ്ഞനും സനാതനനും എല്ലാറ്റിന്റെയും നിയന്താവും അണുവിനെക്കാൾ സൂക്ഷ്മനും എല്ലാറ്റിന്റെയും ധാരകനും അചിന്ത്യരൂപനും സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനും അന്ധകാരത്തിനപ്പുറമുള്ളവനുമായ (പുരുഷനെ) സ്മരിക്കുന്നവൻ — (8.10-ൽ തുടരുന്നു)"
ഭാവാർത്ഥം
എട്ടു വിശേഷണങ്ങൾ — ധ്യാനത്തിന്റെ എട്ടു വാതിലുകൾ.
ശങ്കരാചാര്യർ. Kaviṃ krānta-darśinaṃ sarvajñam — ക്രാന്തദർശി, സർവ്വജ്ഞൻ; anuśāsitāraṃ sarvasya jagataḥ praśāsitāram; aṇoḥ sūkṣmād api aṇīyāṃsam; sarvasya karma-phala-jātasya dhātāraṃ vidhātāraṃ vicitratayā prāṇibhyo vibhaktāram — എല്ലാ കർമ്മഫലങ്ങളെയും വിചിത്രമായി പ്രാണികൾക്കു പങ്കിട്ടുകൊടുക്കുന്നവൻ; acintya-rūpaṃ na asya rūpaṃ niyataṃ vidyamānam api kenacit cintayituṃ śakyate — രൂപമുണ്ട്, എന്നാൽ ആർക്കും ചിന്തിക്കാനാവില്ല; āditya-varṇam ādityasyeva nitya-caitanya-prakāśo varṇo yasya — സൂര്യനെപ്പോലെ നിത്യചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം; tamasaḥ parastāt ajñāna-lakṣaṇāt mohāndhakārāt param — അജ്ഞാനരൂപമായ മോഹാന്ധകാരത്തിനപ്പുറം.
ആചാര്യ രാമാനുജൻ (8.9–8.10 സംയുക്തം). Aṇoḥ aṇīyāṃsaṃ jīvād api sūkṣmataram — ജീവനെക്കാൾപോലും സൂക്ഷ്മൻ; sarvasya dhātāraṃ sarvasya sraṣṭāram; acintya-rūpaṃ sakaletara-visajātīya-svarūpam — മറ്റെല്ലാറ്റിൽനിന്നും ഭിന്നജാതീയമായ സ്വരൂപം; āditya-varṇaṃ tamasaḥ parastāt aprākṛta-svāsādhāraṇa-divya-rūpam — അപ്രാകൃതവും അസാധാരണവുമായ ദിവ്യരൂപമുള്ളവൻ.
വ്യത്യാസം: "ആദിത്യവർണ്ണം" — ശങ്കരൻ: ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം; രാമാനുജൻ: യഥാർത്ഥമായ അപ്രാകൃത ദിവ്യരൂപം.
AI-assisted draft translation — under review.