ഭഗവദ്ഗീത · Raja Vidya Raja Guhya Yogaഅദ്ധ്യായം 9, ശ്ലോകം 2 (9.2)

ആറു ഗുണങ്ങൾ: (1) രാജവിദ്യ/രാജഗുഹ്യം, (2) പവിത്രമുത്തമം, (3) പ്രത്യക്ഷാവഗമം, (4) ധർമ്മ്യം, (5) സുസുഖം കർത്തും, (6) അവ്യയം.

ശങ്കരാചാര്യർ. rāja-vidyā vidyānāṃ rājā dīpty-atiśayavattvāt — പ്രകാശത്തിന്റെ ആധിക്യത്താൽ വിദ്യകളുടെ രാജാവ്; pavitram … aneka-janma-sahasra-saṃcitam api dharmādharmādi samūlaṃ karma kṣaṇa-mātrād eva bhasmīkaroti — ആയിരക്കണക്കിനു ജന്മങ്ങളിലെ സഞ്ചിതകർമ്മത്തെ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഭസ്മമാക്കുന്നു; pratyakṣāvagamaṃ pratyakṣeṇa sukhāder iva avagamo yasya — സുഖംപോലെ പ്രത്യക്ഷമായ അനുഭവം; dharmyaṃ — അനേകം ഗുണങ്ങളുള്ള വസ്തുവും ധർമ്മവിരുദ്ധമാകാം, എന്നാൽ ഇതങ്ങനെയല്ല; susukhaṃ kartuṃ yathā ratna-viveka-vijñānam — രത്നപരിശോധനാകലപോലെ സുഖമായി സാധിക്കുന്നത്; സുഖമായി സാധിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം ചെറുതായിരിക്കും, എന്നാൽ avyayam … na asya phalataḥ karmavat vyayaḥ — ഇതിന്റെ ഫലം കർമ്മഫലംപോലെ കുറയുന്നില്ല.

ആചാര്യ രാമാനുജൻ — "രാജ" എന്നതിന്റെ മറ്റൊരു അർത്ഥം. Rājñāṃ vidyā iti vā rāja-vidyā, rājāno hi vistīrṇāgādha-manasaḥ — "രാജാക്കന്മാരുടെ വിദ്യ" — രാജാക്കന്മാർ എന്നാൽ വിശാലവും ആഴമേറിയതുമായ മനസ്സുള്ളവർ — മഹാമനസ്കരുടെ വിദ്യ; pratyakṣāvagamaṃ … bhakti-rūpeṇa upāsanena upāsyamānaḥ ahaṃ tadānīm eva upāsituḥ pratyakṣatām upāgato bhavāmi — ഭക്തിയാൽ ഉപാസിക്കപ്പെടുന്ന ഞാൻ അപ്പോൾത്തന്നെ ഉപാസകനു പ്രത്യക്ഷനാകുന്നു; susukhaṃ … atyartha-priyatvena upādeyam — അത്യന്തം പ്രിയമായതിനാൽ സുഖമായി; ഏറ്റവും സുന്ദരമായത്: avyayam … mat-pradāne kṛte api na kiñcit kṛtaṃ mayā asya iti me pratibhāti — "അവ്യയം" — ഇങ്ങനെ ഉപാസിക്കുന്നവന് എന്നെത്തന്നെ നൽകിയതിനുശേഷവും ഞാൻ അവനുവേണ്ടി ഒന്നും ചെയ്തില്ലല്ലോ എന്ന് എനിക്കു തോന്നുന്നു.

വ്യത്യാസം: "പ്രത്യക്ഷം" — ശങ്കരൻ: ആത്മജ്ഞാനം സുഖംപോലെ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നത്; രാമാനുജൻ: ഭഗവാൻ ഭക്തന് ആ നിമിഷംതന്നെ പ്രകടനാകുന്നത്. "അവ്യയം" — ശങ്കരൻ: ഫലം കുറയുന്നില്ല; രാമാനുജൻ: ഭഗവാന്റെ പ്രേമക്കടം ഒരിക്കലും വീടുന്നില്ല.