भगवद्गीता · Raja Vidya Raja Guhya Yogaअध्याय 9, श्लोक 2 (9.2)

सहा गुण: (1) राजविद्या/राजगुह्य, (2) पवित्र-उत्तम, (3) प्रत्यक्ष-अवगम, (4) धर्म्य, (5) सुसुखं कर्तुम्, (6) अव्यय.

शंकराचार्य. rāja-vidyā vidyānāṃ rājā dīpty-atiśayavattvāt — प्रकाशाच्या अधिकतेमुळे विद्यांचा राजा; pavitram … aneka-janma-sahasra-saṃcitam api dharmādharmādi samūlaṃ karma kṣaṇa-mātrād eva bhasmīkaroti — हजारो जन्मांचे संचित कर्म क्षणार्धात भस्म करते; pratyakṣāvagamaṃ pratyakṣeṇa sukhāder iva avagamo yasya — सुखासारखा प्रत्यक्ष अनुभव; dharmyaṃ — अनेक गुण असलेली गोष्टही धर्मविरुद्ध असू शकते, पण ही नाही; susukhaṃ kartuṃ yathā ratna-viveka-vijñānam — रत्नपरीक्षेच्या कलेप्रमाणे सुखाने साधणारे; आणि सुखाने साधणाऱ्या गोष्टीचे फळ लहान असते, पण avyayam … na asya phalataḥ karmavat vyayaḥ — याचे फळ कर्माप्रमाणे कमी होत नाही.

आचार्य रामानुज — "राजा" चा दुसरा अर्थ. Rājñāṃ vidyā iti vā rāja-vidyā, rājāno hi vistīrṇāgādha-manasaḥ — "राजांची विद्या" — राजा म्हणजे विशाल, खोल मनाचे — महामनांची विद्या; pratyakṣāvagamaṃ … bhakti-rūpeṇa upāsanena upāsyamānaḥ ahaṃ tadānīm eva upāsituḥ pratyakṣatām upāgato bhavāmi — भक्तीने उपासलेला मी त्याच क्षणी उपासकासाठी प्रत्यक्ष होतो; susukhaṃ … atyartha-priyatvena upādeyam — अत्यंत प्रिय असल्यामुळे सुखाने; आणि सर्वांत सुंदर: avyayam … mat-pradāne kṛte api na kiñcit kṛtaṃ mayā asya iti me pratibhāti — "अव्यय" — अशी उपासना करणाऱ्याला स्वतःलाच देऊन टाकल्यानंतरही मला वाटते की मी त्याच्यासाठी काहीच केले नाही.

फरक: "प्रत्यक्ष" — शंकर: आत्मज्ञान सुखाप्रमाणे अनुभूत; रामानुज: भगवंत भक्तासाठी त्याच क्षणी प्रकट. "अव्यय" — शंकर: फळ कमी होत नाही; रामानुज: भगवंतांचे प्रेम-ऋण कधीच फिटत नाही.