भगवद्गीता · Shraddhatraya Vibhaga Yogaअध्याय 17, श्लोक 23 (17.23)
मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्
ॐ तत् सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा
॥ 17.23 ॥
ॐ tat saditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ
brāhmaṇāstena vedāśca yajñāśca vihitāḥ purā
अनुवाद
""ॐ तत् सत्" — हा ब्रह्माचा तीन प्रकारचा निर्देश (नाव) मानला आहे. त्यानेच आरंभी ब्राह्मण, वेद आणि यज्ञ रचले गेले."
भावार्थ
शंकराचार्य. trividho nāmanirdeśaḥ brahmaṇaḥ smṛtaḥ cintitaḥ vedānteṣu brahmavidbhiḥ.
आचार्य रामानुज. brahmaṇaḥ anvayī bhavati — हा निर्देश ब्रह्माशी जोडलेला आहे.
श्रीधर स्वामी. एक प्रश्न: sarvam api yajñatapodānādi rājasatāmasaprāyam eveti vyartho yajñādiprayāsa — सगळे यज्ञ-तप-दान तर राजस-तामस सारखेच आहेत, मग प्रयत्न व्यर्थ? उत्तरात ॐ तत् सत् — tathāvidhasyāpi sāttvikatvāpādanaprakāraṃ — अशा कर्मालाही सात्त्विक बनवण्याचा उपाय.
मधुसूदन सरस्वती. ॐ तत् सत् याला sāmānyaprāyaścittaṃ paramakāruṇikatayā — परम करुणेने दिलेले सामान्य प्रायश्चित्त मानतात: anuṣṭhātṝṇāṃ pramādabahulatvāt — करणाऱ्यांकडून चुका पुष्कळ होतात, त्यांच्या पूर्तीसाठी.
AI-assisted draft translation — under review.