भगवद्गीता · Sankhya Yogaअध्याय 2, श्लोक 38 (2.38)

तीन जोड्या — एक समता. सुख-दुःख (अनुभव), लाभ-हानी (परिणाम), जय-अजय (यश-अपयश). तिन्हींना समान मानणे. शंकराचार्य: rāga-dveṣau api akṛtvā — राग आणि द्वेष (आसक्ती आणि विरोध) न करता.

"Naivaṃ pāpam avāpsyasi" — पाप लागणार नाही. हे अर्जुनाच्या सर्वांत मोठ्या भीतीचे (1.36 — "पापच लागेल") थेट उत्तर आहे. कृष्ण म्हणतात: पाप कर्मामुळे नव्हे, तर कर्मामागच्या भावामुळे लागते. समतेने केलेले कर्तव्य पापाने बांधत नाही.

रामानुजांची व्याख्या: शरीराहून वेगळा, नित्य आत्मा जाणून, युद्धातील अपरिहार्य सुख-दुःख, लाभ-हानी, जय-पराजय यांत अविकारी बुद्धी ठेवून, स्वर्ग इत्यादी फळांच्या इच्छेशिवाय, केवळ कर्तव्यबुद्धीने युद्धाला आरंभ कर. असे केल्यावर तुला पाप — म्हणजे दुःखरूप संसार — मिळणार नाही, तू संसारबंधनातून मुक्त होशील.

शंकराचार्यांची व्याख्या: हा उपदेश prāsaṅgika (प्रसंगानुरूप) आहे; स्वधर्माचे युक्तिवाद लौकिक न्याय होते; प्रकरणाचा मुख्य विषय परमार्थदर्शन आहे, ज्याचा उपसंहार पुढच्या श्लोकात होतो.