भगवद्गीता · Karma Yogaअध्याय 3, श्लोक 26 (3.26)
मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम्
जोषयेत् सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन्
॥ 3.26 ॥
na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām
joṣayet sarvakarmāṇi vidvān yuktaḥ samācaran
अनुवाद
"ज्ञानी व्यक्तीने कर्मात आसक्त असलेल्या अज्ञान्यांच्या बुद्धीत भ्रम (डळमळ) निर्माण करू नये; उलट स्वतः योगात स्थित राहून सर्व कर्मे चांगल्या प्रकारे करत, त्यांनाही (कर्मांत) गुंतवून ठेवावे."
भावार्थ
"Buddhi-bheda" — काय?
- शंकराचार्य: mayā idaṃ kartavyaṃ bhoktavyaṃ cāsya karmaṇaḥ phalam iti niścaya-rūpāyā buddheḥ bhedanaṃ cālanam — "मला हे करायचे आहे आणि याचे फळ भोगायचे आहे" — या निश्चयरूप बुद्धीला हलवणे, तोडणे. म्हणजे अज्ञान्याची कर्मनिष्ठा अस्थिर करणे.
- आचार्य रामानुज: कर्मयोगाचे अधिकारी असलेल्या मुमुक्षूंमध्ये हा भ्रम न टाकणे की karma-yogād anyathā ātmāvalokanam asti — कर्मयोगाशिवाय (थेट) आत्मदर्शनाचा मार्ग आहे. उलट ज्ञान्याने स्वतः, या समजुतीसह की karma-yoga eva jñāna-yoga-nirapekṣa ātmāvalokana-sādhanam — कर्मयोगच, ज्ञानयोगाशिवायही, आत्मदर्शनाचे साधन आहे — कर्म करून, अर्धवट जाणणाऱ्यांमध्ये कर्माविषयी prīti जागवावी.
शिकवण्याची कला. ज्ञान्याचे काम आहे शिडीच्या पुढच्या पायरीपर्यंत नेणे — संपूर्ण शिडीला "निरुपयोगी" सांगून शिकणाऱ्याला खाली पाडणे नव्हे.
AI-assisted draft translation — under review.