भगवद्गीता · Jnana Karma Sannyasa Yogaअध्याय 4, श्लोक 10 (4.10)
मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः
॥ 4.10 ॥
vītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ
अनुवाद
"राग, भय आणि क्रोध यांपासून रहित, माझ्यात गुंतलेले, माझा आश्रय घेतलेले अनेक लोक ज्ञानरूपी तपाने पवित्र होऊन माझ्या भावाला (स्वरूपाला) प्राप्त झाले आहेत."
भावार्थ
तीन शुद्धी, एक शरण. (1) राग, भय, क्रोध जाणे; (2) man-maya — भगवन्मय चेतना; (3) mām upāśritāḥ — शरण; आणि साधन — jñāna-tapas.
शंकराचार्य: man-mayāḥ brahmavidaḥ īśvarābheda-darśinaḥ — ब्रह्मज्ञानी, ईश्वराशी अभेद पाहणारे; mām eva ca parameśvaram upāśritāḥ kevala-jñāna-niṣṭhāḥ; jñānam eva ca paramātma-viṣayaṃ tapaḥ — परमात्मविषयक ज्ञानच तप; mad-bhāvam īśvara-bhāvaṃ mokṣam — माझा भाव, म्हणजे ईश्वरभाव, मोक्ष. "Jñāna-tapasā" हे विशेषण दाखवते की ही itara-tapo-nirapekṣa jñāna-niṣṭhā — इतर तपांची अपेक्षा न ठेवणारी ज्ञाननिष्ठा आहे. आणि पुढील प्रश्न: तुझ्यात राग-द्वेष आहेत का, म्हणून तू काहींनाच आत्मभाव देतोस? — उत्तर 4.11.
आचार्य रामानुज: madīya-janma-karma-tattva-jñānākhyena tapasā — माझ्या जन्म-कर्माचे तत्त्वज्ञान नावाच्या तपाने अनेक लोक पवित्र झाले. ते श्रुती देतात — tasya dhīrāḥ parijānanti yonim — धीर (बुद्धिमानांतील अग्रणी)च त्याच्या जन्माचा प्रकार जाणतात.
AI-assisted draft translation — under review.