श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा

भगवद्गीता · Karma Sannyasa Yogaअध्याय 5, श्लोक 3 (5.3)

मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्

ज्ञेयः स नित्यसन्न्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात् प्रमुच्यते
॥ 5.3 ॥

jñeyaḥ sa nityasannyāsī yo na dveṣṭi na kāṅkṣati
nirdvandvo hi mahābāho sukhaṃ bandhāt pramucyate

अनुवाद

"हे महाबाहो! जो ना द्वेष करतो, ना इच्छा करतो, त्याला नित्य-संन्यासी जाण; कारण द्वंद्वांच्या पलीकडे गेलेली व्यक्ती सहजपणे बंधनातून मुक्त होते."

भावार्थ

संन्यासाची नवी व्याख्या. ना द्वेष, ना आकांक्षा — हाच "नित्य" (कायमचा) संन्यास. कपडे, आश्रम किंवा बाहेरचा त्याग नव्हे; आतला त्याग.

शंकराचार्य: jñeyaḥ … sa karma-yogī nitya-saṃnyāsī iti yo na dveṣṭi kiñcin na kāṅkṣati duḥkha-sukhe tat-sādhane ca — जो दुःख-सुख आणि त्यांच्या साधनांविषयी ना द्वेष करतो, ना इच्छा, तो कर्म-योगी नित्य-संन्यासी म्हणून जाणण्यायोग्य आहे. Karmaṇi vartamāno 'pi sa nitya-saṃnyāsī. Sukhaṃ … anāyāsena pramucyate — कष्टाशिवाय मुक्त.

आचार्य रामानुज: yaḥ karma-yogī tad-antargatātmānubhava-tṛptaḥ — जो कर्म-योगी कर्मातच अंतर्भूत असलेल्या आत्म्याच्या अनुभवाने तृप्त आहे, म्हणून त्याला काहीच नको असते, कशाचाही द्वेष नसतो, तो द्वंद्वे सहन करतो — तो nitya-saṃnyāsī nitya-jñāna-niṣṭha — नित्य ज्ञाननिष्ठ आहे. Sa hi sukara-karma-yoga-niṣṭhatayā sukhaṃ bandhāt pramucyate — सोप्या कर्म-योगात निष्ठ असल्यामुळे सुखाने मुक्त होतो.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा ✉ सुधारणा सुचवा