भगवद्गीता · Jnana Vijnana Yogaअध्याय 7, श्लोक 21 (7.21)
मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयाऽर्चितुमिच्छति
तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्
॥ 7.21 ॥
yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayā'rcitumicchati
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham
अनुवाद
जो-जो भक्त ज्या-ज्या रूपाची श्रद्धेने पूजा करू इच्छितो, त्या-त्याची तीच श्रद्धा मी अचल (स्थिर) करतो.
भावार्थ
शंकराचार्य. Yaḥ yaḥ kāmī yāṃ yāṃ devatā-tanuṃ śraddhayā saṃyuktaḥ … arcituṃ … icchati, tasya tasya kāminaḥ acalāṃ sthirāṃ śraddhāṃ tām eva vidadhāmi — जो कामी ज्या देवतारूपाची पूजा करू इच्छितो, त्याची तीच श्रद्धा मी स्थिर करतो — yayaiva pūrvaṃ pravṛttaḥ svabhāvataḥ — ज्या श्रद्धेने तो स्वभावतः आधीपासून चालत होता.
आचार्य रामानुज — देवता भगवंतांची शरीरे. Tā api devatāḥ madīyāḥ tanavaḥ — त्या देवताही माझी शरीरे आहेत; प्रमाण बृहदारण्यक 3.7.9: ya āditye tiṣṭhan … yasyādityaḥ śarīram — जो आदित्यात राहतो, आदित्य ज्याचे शरीर आहे. म्हणून ajānan api … tasya tasya ajānataḥ api mat-tanu-viṣayā eṣā śraddhā iti aham eva anusandhāya tām eva acalāṃ nirvighnāṃ vidadhāmi — उपासकाला माहीत नसले तरी, "ही श्रद्धा माझ्याच शरीराप्रति आहे" — असा विचार करून मी ती अचल, निर्विघ्न करतो.
फरक: रामानुजांचा अर्थ अत्यंत समावेशक आहे — देवता भगवंतांचेच रूप/शरीर; उपासना नकळतही भगवंतांपर्यंत पोहोचते.
AI-assisted draft translation — under review.