श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा

भगवद्गीता · Raja Vidya Raja Guhya Yogaअध्याय 9, श्लोक 8 (9.8)

मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्
॥ 9.8 ॥

prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ
bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt

अनुवाद

आपली प्रकृती वश करून मी हा संपूर्ण प्राणिसमूह — जो प्रकृतीच्या अधीन असल्यामुळे विवश आहे — पुन्हा पुन्हा निर्माण करतो.

भावार्थ

शंकराचार्य. Prakṛtiṃ svāṃ svīyām avaṣṭabhya vaśīkṛtya; avaśam asvatantram avidyādi-doṣaiḥ para-vaśīkṛtam, prakṛteḥ vaśāt svabhāva-vaśāt — अविद्या इत्यादी दोषांमुळे पराधीन, स्वभावाच्या अधीन. मग प्रश्न: tarhi tasya te parameśvarasya bhūta-grāmam imaṃ viṣamaṃ vidadhataḥ … dharmādharmābhyāṃ saṃbandhaḥ syāt — मग असमान सृष्टी रचणाऱ्या परमेश्वराचा धर्म-अधर्माशी संबंध येणार नाही का?

आचार्य रामानुज. Svakīyāṃ vicitra-pariṇāminīṃ prakṛtim avaṣṭabhya aṣṭadhā pariṇamayya — आपल्या विचित्र रूपांतर पावणाऱ्या प्रकृतीला आठ रूपांत बदलून; caturvidhaṃ deva-tiryaṅ-manuṣya-sthāvarātmakaṃ — देव, पशु-पक्षी, मनुष्य, स्थावर — चार प्रकारचे प्राणी; madīyāyāḥ mohinyāḥ guṇamayyāḥ prakṛteḥ vaśāt avaśaṃ. प्रश्न: evaṃ tarhi viṣama-sṛṣṭy-ādīni karmāṇi nairghṛṇyādy-āpādanena bhagavantaṃ badhnanti iti? — मग असमान सृष्टी भगवंतांना क्रूरतेचे (nairghṛṇya) दोषी ठरवत नाही का?

AI-assisted draft translation — under review.

📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा ✉ सुधारणा सुचवा