ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Raja Vidya Raja Guhya Yogaଅଧ୍ୟାୟ 9, ଶ୍ଳୋକ 8 (9.8)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
ପ୍ରକୃତିଂ ସ୍ବାମବଷ୍ଟଭ୍ଯ ବିସୃଜାମି ପୁନଃ ପୁନଃ
ଭୂତଗ୍ରାମମିମଂ କୃତ୍ସ୍ନମବଶଂ ପ୍ରକୃତେର୍ବଶାତ୍
॥ 9.8 ॥
prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ
bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt
ଅନୁବାଦ
"ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ବଶ କରି ମୁଁ ଏହି ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀସମୂହକୁ — ଯାହା ପ୍ରକୃତିର ବଶରେ ବିବଶ — ବାରମ୍ବାର ରଚନା କରେ।"
ଭାବାର୍ଥ
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ। Prakṛtiṃ svāṃ svīyām avaṣṭabhya vaśīkṛtya; avaśam asvatantram avidyādi-doṣaiḥ para-vaśīkṛtam, prakṛteḥ vaśāt svabhāva-vaśāt — ଅବିଦ୍ୟା ଆଦି ଦୋଷରେ ପରାଧୀନ, ସ୍ୱଭାବର ବଶରେ। ତା'ପରେ ପ୍ରଶ୍ନ: tarhi tasya te parameśvarasya bhūta-grāmam imaṃ viṣamaṃ vidadhataḥ … dharmādharmābhyāṃ saṃbandhaḥ syāt — ତେବେ ଅସମାନ ସୃଷ୍ଟି ରଚନା କରୁଥିବା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମର ସମ୍ବନ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ କି?
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ। Svakīyāṃ vicitra-pariṇāminīṃ prakṛtim avaṣṭabhya aṣṭadhā pariṇamayya — ନିଜର ବିଚିତ୍ର ଭାବେ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଠ ରୂପରେ ପରିଣତ କରି; caturvidhaṃ deva-tiryaṅ-manuṣya-sthāvarātmakaṃ — ଦେବ, ପଶୁପକ୍ଷୀ, ମନୁଷ୍ୟ, ସ୍ଥାବର — ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀ; madīyāyāḥ mohinyāḥ guṇamayyāḥ prakṛteḥ vaśāt avaśaṃ। ପ୍ରଶ୍ନ: evaṃ tarhi viṣama-sṛṣṭy-ādīni karmāṇi nairghṛṇyādy-āpādanena bhagavantaṃ badhnanti iti? — ତେବେ ଅସମାନ ସୃଷ୍ଟି ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠୁରତା (nairghṛṇya)ର ଦୋଷୀ କରେ କି?
AI-assisted draft translation — under review.